Η Κομμουνιστική Διεθνής (Κ.Δ.), ακολουθώντας τις παραδόσεις του Μπολσεβίκικου κόμματος, έδωσε μεγάλη σημασία στην δουλειά στις γυναίκες και έδωσε οδηγίες προς τα κομμουνιστικά κόμματα να «επεκτείνουν την επιρροή τους στα πλατιά στρώματα του γυναικείου πληθυσμού με την οργάνωση ειδικών επαγγελματικών μηχανισμών μέσα στο κόμμα και με την καθιέρωση ειδικών μεθόδων προσέγγισης των γυναικών, με σκοπό την απελευθέρωση τους από την επιρροή της αστικής κοσμοθεωρίας ή την επιρροή των συμβιβαστικών κομμάτων και να τις εκπαιδεύσουν ώστε να είναι αποφασισμένες αγωνίστριες του Κομμουνισμού και επακόλουθα να πετύχουν την τελική απελευθέρωσή τους σαν γυναίκες».

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ ήταν μια εξαιρετική Μαρξίστρια και επαναστάτρια. Η δολοφονία της στις 13 Ιανουαρίου του 1919 ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για το γερμανικό Κομμουνιστικό κίνημα. Εδώ, ο Patrick Larsen αναλύει υπό το φως της Γερμανικής Επανάστασης του 1918 τόσο τα σπουδαία χαρίσματα της προσωπικότητάς της, όσο και τις αδυναμίες της και εξάγει συμπεράσματα για το σήμερα και ειδικά για το επαναστατικό κίνημα στη Βενεζουέλα.

Ο Μαρξισμός πάντα βρισκόταν στην πρωτοπορία του αγώνα για τη γυναικεία χειραφέτηση. Η 8η Μάρτη (Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας) είναι μια κόκκινη επέτειος για εμάς, καθώς συμβολίζει τον αγώνα της εργατικής τάξης ενάντια στον καπιταλισμό, την καταπίεση και τις διακρίσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Δημοσιεύουμε σε τέσσερα μέρη ένα εκτεταμένο άρθρο στο οποίο υπογραμμίζονται τα πρώτα βήματα που ακολούθησε ο Μαρξισμός στον αγώνα του για τα γυναικεία δικαιώματα, τι σήμαινε η πρώτη επιτυχημένη επανάσταση για τη χειραφέτηση των γυναικών, ποιες είναι οι συνθήκες των γυναικών στον καπιταλισμό τόσο στις αναπτυγμένες χώρες, όσο και στις χώρες του Τρίτου Κόσμου και τέλος τίθεται το ερώτημα για το πώς θα καταργήσουμε οριστικά την ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών....

Με αφορμή την αξιοσημείωτη ανάπτυξη του ρεύματος των αναρχικών στις τάξεις της νεολαίας ιδιαίτερα μετά την εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008, σε αυτό το άρθρο ασχολούμαστε πολύ συνοπτικά με τις ιδέες ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του αναρχισμού, του Μιχαήλ Μπακούνιν και με τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ αυτών των ιδεών και των θεμελιωδών απόψεων του μαρξισμού.

Δημοσιεύουμε σήμερα ένα πολύ σημαντικό ντοκουμέντο. Πρόκειται για τις καταστατικές αρχές λειτουργίας της "Διεθνούς Ένωσης των Εργαζομένων", ή αλλιώς, όπως είναι περισσότερο γνωστή, της "Πρώτης Διεθνούς". Το κείμενο γράφτηκε από τον Μαρξ τον Οκτώβριο του 1864 κατά την ίδρυση της οργάνωσης. Το συνέδριο της Γενεύης (Σεπτέμβριος 1866) ενέκρινε το αρχικό κείμενο με μικροτροποποιήσεις. Στη συνέχεια επανεκδόθηκε σε μία γαλλική (1866) και μία αγγλική (1867) έκδοση. Τελικά, επανεκδόθηκε τον Οκτώβριο του 1871 από τον Μαρξ στο Λονδίνο, λίγους μήνες μετά την Κομμούνα του Παρισιού (26 Μαρτίου - 28 Μαΐου). Αυτήν την τελευταία έκδοση δημοσιεύουμε σήμερα μεταφρασμένη στα ελληνικά.

Διαβάστε στα αγγλικά ένα εξαιρετικό άρθρο του βρετανού μαρξιστή John Pickard, στο οποίο εξετάζει την ανάπτυξη της χριστιανικής θρησκείας από την επιστημονική  σκοπιά του ιστορικού υλισμού.

Με αφορμή την έξαρση των φαινομένων ατομικής τρομοκρατίας, δημοσιεύουμε σήμερα ένα κείμενο του Τρότσκι που γράφτηκε το Νοέμβριο του 1911 για το θεωρητικό περιοδικό του Αυστριακού Σοσιαλ-δημοκρατικού κόμματος "Der Kampf" ("ο Αγώνας").
Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα «Πολιτικό Καφενείο» www.politikokafeneio.com

Το τρίτο και τελευταίο μέρος του έργου του Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου"..."Όμως η Γερμανία δεν ανέβηκε ταυτόχρονα με τους σύγχρονους λαούς τα ενδιάμεσα σκαλοπάτια της πολιτικής χειραφέτησης. Ακόμη κι αυτά που ξεπέρασε στη θεωρία, δεν τα έχει ακόμη φτάσει στην πράξη. Πώς θα δρασκελίσει, μ’ ένα μόνο επικίνδυνο άλμα, όχι μόνο τα ίδια της τα φράγματα, αλλά ταυτόχρονα και τα φράγματα που περιορίζουν τους σύγχρονους λαούς, φράγματα που θα πρέπει στην πραγματικότητα να της φαίνονται σαν η απελευθέρωση από τα πραγματικά της φράγματα και που συνεπώς θα πρέπει να προσπαθήσει να τα φτάσει; Μια ριζική επανάσταση δεν μπορεί να είναι παρά η επανάσταση ριζικών αναγκών, για την οποία φαίνεται ακριβώς ότι λείπουν οι προϋποθέσεις και το κατάλληλο έδαφος..."

Το δεύτερο μέρος του έργου του Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου"..."Η γερμανική φιλοσοφία του δικαίου και του Κράτους είναι η μόνη γερμανική ιστορία που βρίσκεται al pari (στο επίπεδο) της σύγχρονης επίσημης πραγματικότητας. O γερμανικός λαός πρέπει λοιπόν να προσθέσει τη φανταστική αυτή ιστορία στην ντε φάκτο κατάσταση που γνωρίζει σήμερα και να υποβάλει στην κριτική όχι μόνο την υπάρχουσα κατάσταση αλλά και την αφηρημένη της προέκταση..."

Δημοσιεύουμε σε τρεις συνέχειες το κλασσικό έργο του Καρλ Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου" που γράφτηκε κατά την περίοδο 1834-1835. Η μετάφραση του κειμένου είναι του Μπάμπη Λυκούδη και δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο internet στο site www.marxistbooks.gr .

...Ενώ σημαντικές θεωρητικές υποθέσεις του Bakunin ριζοβόλησαν σταθερά από την υλιστική φιλοσοφία του Διαφωτισμού, ο Marx προσέκρουσε σε αυτή την παράδοση ως επί το πλείστον μόνο αφού υποβλήθηκε σε έναν σημαντικό μετασχηματισμό στα χέρια του Hegel...

Η ΘΥΕΛΛΩΔΗΣ σχέση μεταξύ Marx και Bakunin είναι μια αρκετά γνωστή υπόθεση της ιστορίας του δυτικού σοσιαλισμού. Σαν συνιδρυτικά μέλη της Διεθνούς Ένωσης των Εργαζομένων, φαίνονται να αφιερώνουν τόση ενέργεια ο ένας ενάντια του άλλου όση για τον κοινό εχθρό τους, το κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι της Ann Robertson και μεταφράστηκε και πρωτοδημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο blog "Τα παραμύθια του αναρχισμού"  Στο πρώτο μέρος αναλύονται οι βασικές φιλοσοφικές θέσεις του Bakunin.

Η παλιά διαλεκτική μέθοδος της αιτιότητας, η οποία είχε περιπέσει σε αχρηστία μετά τον μεσαίωνα, αναστήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από το μεγάλο Γερμανό φιλόσοφο Χέγκελ (1770-1931). Ο Χέγκελ, ένα από τα πιο εγκυκλοπαιδικά μυαλά της εποχής του, υπέβαλε τις μορφές της τυπικής λογικής σε μια λεπτομερή κριτική και έδειξε τα όρια τους και τη μονομέρεια τους. Ο Χέγκελ έκανε την πρώτη πραγματικά ολοκληρωμένη ανάλυση των νόμων της διαλεκτικής, η οποία αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία αργότερα ο Μαρξ και ο Ένγκελς ανέπτυξαν τη θεωρία του διαλεκτικού υλισμού...

Σε κάθε στάδιο της ανθρώπινης ιστορίας οι άνθρωποι είχαν κάποια εικόνα για τον κόσμο και για τη δική τους θέση τους μέσα σε αυτόν. Ανέπτυξαν δηλαδή μια φιλοσοφία. Τα κομμάτια με τα οποία συνήθιζαν να φτιάχνουν αυτή την εικόνα προέρχονταν από την παρατήρηση της φύσης και από τη γενίκευση των καθημερινών εμπειριών. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν ανάγκη από μια τέτοια φιλοσοφία ή κάποια γενική θεώρηση του κόσμου. Αλλά στην πράξη, ο καθένας από εμάς έχει μια φιλοσοφία, ακόμα και αν δεν είναι συνειδητά επεξεργασμένη. Οι άνθρωποι που ζουν σύμφωνα με τους νόμους της «κοινής λογικής» και σκέφτονται πως τα καταφέρνουν χωρίς θεωρία, στην πραγματικότητα σκέφτονται με τον παραδοσιακό τρόπο...

Οι ιστορικές "θέσεις του Απρίλη" (1917), με τις οποίες ο Λένιν επιστρέφοντας στην Πετρούπολη από την Ελβετία όπου ήταν εξόριστος, καλεί για τη μη στήριξη της Προσωρινής κυβέρνησης Κερένσκι και για την ολοκλήρωση των σοσιαλιστικών καθηκόντων της επανάστασης...

Όλη η σύγχρονη κοινωνία είναι θεμελιωμένη πάνω στην εκμετάλλευση των τεράστιων μαζών της εργατικής τάξης από μια μηδενική μειοψηφία του πληθυσμού, που ανήκει στις τάξεις των γαιοκτημόνων και των κεφαλαιοκρατών. Η κοινωνία αυτή είναι δουλοκτητική, γιατί οι «φιλελεύθεροι» εργάτες, που όλη τους τη ζωή δουλεύουν στο κεφάλαιο, «έχουν δικαίωμα» μόνο σε τόσα μέσα ύπαρξης όσα είναι απαραίτητα για τη συντήρηση δούλων που παράγουν κέρδος, για την εξασφάλιση και τη διαιώνιση της κεφαλαιοκρατικής δουλείας.

Με αφορμή την γιορτή του Ορθόδοξου Πάσχα παρουσιάζουμε αποσπάσματα από το κλασσικό μαρξιστικό έργο «Η Καταγωγή του Χριστιανισμού» του ηγέτη της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας Καρλ Κάουτσκυ. Το έργο γράφτηκε το 1908. Το αναδημοσιεύουμε από το site «Πολιτικό καφενείο» - www.politikokafeneio.com

Δημοσιεύουμε σήμερα την εισαγωγή από το βιβλίο των Ted Grant και Alan Woods "Λένιν και Τρότσκι: Τι πραγματικά υποστήριζαν". Η εισαγωγή γράφτηκε από τον Alan Woods τον Μάρτιο του 2003, για τις ανάγκες της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου, η οποία τελικά ολοκληρώθηκε το 2008 .

Ο στρατός έχει γίνει ο κύριος σκοπός, αυτοσκοπός του κράτους. Οι λαοί δεν έχουν πια κανένα άλλο λόγο ύπαρξης, έξω από το να εφοδιάζουν και να ταΐζουν τους στρατιώτες. Ο μιλιταρισμός αυτός φέρνει μέσα του και το σπέρμα της ίδιας του της καταστροφής...

Δημοσιεύουμε εδώ δύο από τις επιστολές που έγραψε ο Λένιν κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του και που σκόπιμα κρατήθηκαν κρυφές από τη σταλινική γραφειοκρατία. Η πρώτη είναι η περίφημη «Διαθήκη» του προς τα μέλη της ΚΕ, στην οποία ευθέως καταφέρεται εναντίον του Στάλιν και ζητάει την απομάκρυνσή του από τη θέση του Γενικού Γραμματέα, ενώ αναγνωρίζει ότι ο Τρότσκι είναι ο ικανότερος μέσα στην ΚΕ και προειδοποιεί να μην γίνει το μη-μπολσεβίκικο παρελθόν του αντικείμενο εκμετάλλευσης. Η επόμενη επιστολή είναι μια οργισμένη εμπιστευτική επιστολή με την οποία ο Λένιν λίγο πριν πεθάνει ουσιαστικά διακόπτει κάθε σχέση με τον Στάλιν κατηγορώντας τον για γραφειοκρατικές μανούβρες εναντίον του.

Η θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης αποτέλεσε μια μεγάλη συνεισφορά του Τρότσκι, τόσο στην Μαρξιστική θεωρία, όσο και στην πορεία για τη νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης. Η θεωρία αυτή αναπτύχθηκε από τον Τρότσκι στις αρχές του 1904. Ο Τρότσκι, ενώ δεχόταν ότι τα αντικειμενικά καθήκοντα που αντιμετώπιζαν οι Ρώσοι εργάτες ήταν αυτά της αστικής δημοκρατικής επανάστασης, παρ’ όλα αυτά εξήγησε πως σε μία καθυστερημένη χώρα στην εποχή του ιμπεριαλισμού, η «εθνική αστική τάξη» ήταν άρρηκτα δεμένη με τα υπολείμματα του φεουδαρχισμού από τη μια και το ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο από την άλλη και συνεπώς, ήταν πλήρως ανίκανη να φέρει σε πέρας οποιοδήποτε από τα ιστορικά της καθήκοντα...

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας δημοσιεύουμε ένα άρθρο της Ρόζας Λούξενμπουργκ, γραμμένο το 1912, με θέμα το δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Το άρθρο προέρχεται από το αρχείο του "Πολιτικού Καφενείου" (http://www.politikokafeneio.com/neo/index.php ) και είναι μεταφρασμένο από την Μαρία Χλωρού.

Ένα άρθρο του Φρίντριχ Ένγκελς για το ζήτημα της εξουσίας, γραμμένο το 1872. Το άρθο μεταφράστηκε και αναρτήθηκε στο ενδιαφέρον blog "Τα παραμύθια του αναρχισμού" , απ' όπου το συλλέξαμε και το δημοσιεύουμε. 

Στις 21 Σεπτέμβρη του 1890 ο Φ. Ένγκελς γράφει από το Λονδίνο στον Ε. Μπλόχ. Στο γράμμα αυτό με έναν άμεσο και περιεκτικό τρόπο απαντά στις κατηγορίες των επικριτών του μαρξισμού, που του αποδίδουν υπερβολική έμφαση στον οικονομικό παράγοντα ως στοιχείο διαμόρφωσης των ιστορικών εξελίξεων.

Από τα τέλη όμως του 19ου αιώνα οι επαναστατικές εποχές προωθούν έναν ανώτερο τύπο δημοκρατικού κράτους, τέτοιου κράτους που από ορισμένες απόψεις παύει ήδη, σύμφωνα με την έκφραση του Ενγκελς, να είναι κράτος, "δεν είναι κράτος στην κυριολεξία". Αυτό είναι το κράτος τύπου Κομμούνας του Παρισιού, που αντικαθιστά το χωρισμένο από το λαό στρατό και την αστυνομία με τον απευθείας και άμεσα εξοπλισμένο λαό. Σ' αυτό βρίσκεται η ουσία της Κομμούνας...( Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: Άπαντα, τόμ. 31, σελ. 162-165)

Παρουσιάζουμε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον άρθρο της Ρόζας Λούξενμπουργκ, που αν και γραμμένο στα 1902, διατηρεί αναλλοίωτη την επικαιρότητα και την ουσία του. Πραγματεύεται το ρόλο της βίας στην επανάσταση.

Σε μια εποχή που το ζήτημα της εξουσίας τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των αγωνιστών της Αριστεράς, είναι χρήσιμο να δούμε πώς αντιμετώπιζε αυτό το ζήτημα το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα την εποχή του Λένιν. Μέσα από μια απλή ανάγνωση της σχετικής απόφασης του 1ου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς, οι φίλοι αναγνώστες μπορούν να αξιολογήσουν καλύτερα τις προτάσεις εξουσίας των σημερινών ηγεσιών της Αριστεράς και να βρουν μια κρυστάλλινη ταξικά και πολιτικά προσέγγιση σε αυτό το κεντρικό ζήτημα σήμερα.

Θα ήταν παράλογο να αρνηθούμε την ύπαρξη σεχταριστικών τάσεων στις γραμμές μας. Έχουν ήδη γίνει φανερές από μια σειρά συζητήσεων και σχισμάτων. Και πραγματικά πως θα ήταν δυνατό να μην εκδηλωθούν τέτοια συμπτώματα στις τάξεις μαρξιστικών στελεχών που υπόκεινται σε φοβερές και χωρίς προηγούμενο διώξεις σε όλο τον κόσμο; (1935)

Η ιστορική κρίση του καπιταλισμού, η συνείδηση των μαζών και ο ρόλος των μαζικών οργανώσεων της εργατικής τάξης αποτελούν τις συνιστώσες ενός θεωρητικού ζητήματος ιδιαίτερα απαιτητικού. Ουσιαστικά αποτελεί το θέμα της διαφωνίας των περισσοτέρων τάσεων μέσα στους κόλπους του σοσιαλιστικού κινήματος. Το κείμενο επιχειρεί να συμπυκνώσει τη μαρξιστική απάντηση.

Στα πλαίσια του αφιερώματος στην Οκτωβριανή επανάσταση, δημοσιεύουμε αυτούσιο ένα σχετικό απόσπασμα από το αυτοβιογραφικό έργο του Λέον Τρότσκι "Η ζωή μου".

Δημοσιεύουμε σήμερα μια άκρως ενδιαφέρουσα συνοπτική παρουσίαση των συμπερασμάτων που περιέχονται στο κείμενο του Φρίντριχ Ένγκελς «Ο ρόλος της εργασίας στην εξανθρώπιση του πιθήκου», γραμμένη από τον Βρετανό μαρξιστή και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Socialist Appeal» σ. Ρόμπ Σιούελ.

Η περίοδος που καλύπτεται από τις ακόλουθες επιστολές εκτείνεται από το Δεκέμβριο του 1922 ως το Μάρτιο του 1923, δηλαδή στις τελευταίες μέρες της πολιτικής ζωής του Λένιν, όταν αγωνιζόταν εναντίον μιας ολοένα και πιο επώδυνης και εξουθενωτικής ασθένειας.

Τούτες τις ημέρες της προεκλογικής περιόδου οι εργαζόμενοι κατακλύζονται από αμφιλεγόμενες έννοιες. «Συμμετοχική δημοκρατία», «ανοιχτή κοινωνία», «νέα εποχή» και «αλλαγή» προτείνει η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, προσπαθώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για την πλήρη προσχώρησή της στη λογική της διαχείρισης του καπιταλισμού.

Με μια πρώτη ματιά θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η ενασχόληση με το Κομμουνιστικό Μανιφέστο απαιτεί κάποιες πρόσθετες εξηγήσεις. Πώς θα μπορούσε κανείς να δικαιολογήσει την αξία ενός βιβλίου πού έχει γραφεί σχεδόν εδώ και 150 χρόνια; Στην πραγματικότητα το Κομμουνιστικό Μανιφέστο είναι ακόμη πιο αληθινό σήμερα, σε σχέση με το 1848 που πρωτογράφτηκε. Ας δούμε ένα παράδειγμα. Τον καιρό που έγραφαν ο Μαρξ και ο Ένγκελς, ο κόσμος των μεγάλων μονοπωλίων ήταν ακόμη μια εικόνα του μακρινού μέλλοντος. Παρά το γεγονός αυτό, εξήγησαν τον τρόπο με τον οποίο οι "ελεύθερες επιχειρήσεις" και ο ανταγωνισμός θα οδηγούσαν αναπόφευκτα στην συγκεντροποίηση του κεφαλαίου και στην συγκέντρωση των παραγωγικών δυνάμεων σε μονοπώλια. 

Δημοσιεύουμε σήμερα το λόγο που εκφώνησε ο Φρίντριχ Ένγκελς στον τάφο του Κάρλ Μάρξ με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 121 χρόνων από το θάνατο του μεγαλύτερου επαναστάτη και θεωρητικού όλων των εποχών.