Αναδημοσιεύουμε σήμερα από την iskra.gr, ένα εξαιρετικά επίκαιρο απόσπασμα από το κλασικό έργο του Καρλ Μαρξ, "Οι ταξικοί αγώνες στη Γαλλία, 1848-1840". Η εισαγωγή είναι του Παναγιώτη Λαφαζάνη, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ.
...ο καπιταλιστής αγοράζει την εργατική δύναμη επειδή είναι το μοναδικό εμπόρευμα που μπορεί να παράγει ΝΕΑ αξία, πέρα και πάνω από την υπάρχουσα αξία.
Οι μεγάλες Αστικές επαναστάσεις άνοιξαν τον δρόμο για τον καπιταλισμό. Οι αγροτικές μεταρρυθμίσεις σιγούρεψαν την ανάπτυξη της καπιταλιστικής γεωργίας και τα παλιά φεουδαρχικά κτήματα τεμαχίστηκαν και μοιράστηκαν στους αγρότες Στην Αγγλία, ο προσηλυτισμός ενός τμήματος τις αριστοκρατίας πριν την επανάσταση προετοίμασε τον δρόμο για την καταστροφή της ίδιας της αγροτιάς Τώρα οι κυβερνήσεις αντί να λειτουργήσουν σαν εμπόδιο στο εμπόριο και τη βιομηχανία, βοηθούσαν την ανάπτυξη τους.
"Οι τελευταίοι αιώνες της πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η κατάκτηση της από τους βάρβαρους, κατέστρεψαν έναν αριθμό παραγωγικών δυνάμεων: η γεωργία είχε παραμεληθεί, η βιομηχανία είχε καταστραφεί λόγω έλλειψης αγορών, το εμπόριο είχε πεθάνει ή είχε ανασταλεί βίαια, ο αγροτικός και ο αστικός πληθυσμός είχε μειωθεί. " (Καρλ Μαρξ, Η Γερμανική Ιδεολογία).
Όταν κάποιος κοιτάξει την ιστορία αυτή φαίνεται να είναι γεμάτη από αντιθέσεις. Τα γεγονότα χάνονται μέσα σε ένα χάος από επαναστάσεις, πολέμους, περιόδους προόδου και οπισθοδρόμησης. Οι συγκρούσεις των τάξεων και των εθνών στροβιλίζονται μέσα στο χάος της κοινωνικής εξέλιξης. Πως είναι δυνατόν να κατανοήσουμε και να εξηγήσουμε όλα αυτά τα γεγονότα όταν φαίνεται πως δεν έχουν καμιά λογική βάση;
Το νόμο της "άρνησης της άρνησης", που οι λειτουργίες του παρατηρήθηκαν στη φύση πολύ πριν να καταγραφεί, τον επεξεργάστηκε συνολικά για πρώτη φορά ο Χέγκελ, ο οποίος έδωσε μια ολόκληρη σειρά από συγκεκριμένα παραδείγματα που τα επαναλαμβάνει και ο Ενγκελς στο Αντι-Ντύρινγκ. Ο νόμος της άρνησης της άρνησης, εξετάζει τη φύση της εξέλιξης μέσα από μια σειρά αντιθέσεις, οι οποίες φαίνονται να ακυρώνουν ή να αρνούνται μια προηγούμενη θεωρία, γεγονός ή μορφή ύπαρξης, για να αναιρεθούν και οι ίδιες με τη σειρά τους αργότερα. Έτσι η κίνηση, η αλλαγή και η ανάπτυξη, εξελίσσονται μέσα από μια αδιάκοπη σειρά αρνήσεων.
«Παρ' όλο το βαθμιαίο του φαινομένου, η μετάβαση από τη μια μορφή κίνησης σε μια άλλη, παραμένει πάντα ένα άλμα, μια αποφασιστική αλλαγή». (Φρ. Ενγκελς: Αντί-Ντύρινγκ). Η ιδέα της αλλαγής και της εξέλιξης είναι τώρα γενικά αποδεκτή, αλλά οι μορφές με τις οποίες γίνονται οι αλλαγές στη φύση και την κοινωνία έχουν εξηγηθεί μόνο από την Μαρξιστική διαλεκτική. Η κοινή άποψη της εξέλιξης, σαν μια ειρηνική, απλή και συνεχής εξέλιξη, είναι μονομερής και λανθασμένη. Στην πολιτική αυτό εκφράζεται στη θεωρία της βαθμιαίας κοινωνικής αλλαγής που είναι η βασική θεωρητική πλατφόρμα του ρεφορμισμού...
Η παλιά διαλεκτική μέθοδος της αιτιότητας, η οποία είχε περιπέσει σε αχρηστία μετά τον μεσαίωνα, αναστήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από το μεγάλο Γερμανό φιλόσοφο Χέγκελ (1770-1931). Ο Χέγκελ, ένα από τα πιο εγκυκλοπαιδικά μυαλά της εποχής του, υπέβαλε τις μορφές της τυπικής λογικής σε μια λεπτομερή κριτική και έδειξε τα όρια τους και τη μονομέρεια τους. Ο Χέγκελ έκανε την πρώτη πραγματικά ολοκληρωμένη ανάλυση των νόμων της διαλεκτικής, η οποία αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία αργότερα ο Μαρξ και ο Ενγκελς ανέπτυξαν τη θεωρία του διαλεκτικού υλισμού.
Είδαμε ότι ο σύγχρονος υλισμός είναι η αντίληψη ότι η ύλη είναι το πρωταρχικό και η σκέψη ή οι ιδέες είναι το προϊόν του εγκεφάλου. Αλλά τι είναι η διαλεκτική σκέψη ή η διαλεκτική; «Ή διαλεκτική δεν είναι τίποτε παρά πάνω από την επιστήμη των γενικών νόμων της κίνησης και ανάπτυξης της φύσης, της ανθρώπινης κοινωνίας και της σκέψης» (Φρ. Ενγκελς, Αντι-Ντύρινγκ)...
«Ή πατρίδα όλου του σύγχρονου υλισμού», έγραφε ο Ενγκελς, «από τον 17ο αιώνα και έπειτα είναι η Αγγλία». Σε αυτή την περίοδο, η παλιά φεουδαρχική αριστοκρατία και η μοναρχία απειλήθηκαν από τις πρωτοεμφανισθείσες μεσαίες τάξεις. Ο προμαχώνας του φεουδαρχισμού ήταν η Ρωμαϊκή Καθολική εκκλησία, η οποία προμήθευσε τη Θεία δικαίωση στη μοναρχία και στους φεουδαρχικούς θεσμούς. Έτσι, έπρεπε πρώτα να καταπολεμηθεί αυτή, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη σύγκρουση με τη φεουδαρχία. Η ανερχόμενη αστική τάξη αμφισβήτησε τις παλιές ιδέες και τις Θείες αντιλήψεις πάνω στις οποίες βασιζόταν το παλιό καθεστώς...
Σε κάθε στάδιο της ανθρώπινης ιστορίας, οι άνθρωποι είχαν κάποια εικόνα για τον κόσμο και για τη δική τους θέση τους μέσα σε αυτόν. Ανέπτυξαν τη φιλοσοφία. Τα κομμάτια με τα οποία συνήθιζαν να φτιάχνουν αυτές τις εικόνες προέρχονταν από την παρατήρηση της φύσης και από τη γενίκευση των καθημερινών εμπειριών. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν ανάγκη από μια τέτοια φιλοσοφία ή κάποια γενική θεώρηση του κόσμου. Αλλά στην πράξη, ο καθένας από εμάς έχει μια φιλοσοφία, ακόμα και αν δεν είναι συνειδητά επεξεργασμένη. Οι άνθρωποι που ζουν σύμφωνα με τους νόμους της «κοινής λογικής» και σκέφτονται πως τα καταφέρνουν χωρίς θεωρία, στην πράξη σκέφτονται με τον παραδοσιακό τρόπο. Ο Μαρξ είπε κάποτε ότι οι κυρίαρχες ιδέες της κοινωνίας είναι οι ιδέες της άρχουσας τάξης...
Αυτή η σύντομη εισαγωγή στη Μαρξιστική οικονομική επιστήμη δεν αποσκοπεί στο να προσφέρει μια ολοκληρωμένη αντίληψη της οικονομικής επιστήμης, αλλά έναν οδηγό για τους βασικούς νόμους που διέπουν την κίνηση της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ρηχότητα της καπιταλιστικής οικονομικής επιστήμης αποδεικνύεται από την ανικανότητα της να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει τις κρίσεις που μαστίζουν το σύστημα της. Ο σημερινός της ρόλος είναι να προσπαθεί να συγκαλύψει την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και να "αποδείξει" την αναγκαιότητα του καπιταλιστικού συστήματος. Οι κομπογιαννίτικες "θεωρίες" και "λύσεις" της, αδυνατούν να μπαλώσουν τη σαπισμένη και άρρωστη φύση του καπιταλισμού. Μόνο ο μετασχηματισμός της κοινωνίας πάνω σε σοσιαλιστικές βάσεις και η εισαγωγή μιας σχεδιασμένης οικονομίας είναι δυνατόν να βάλουν τέλος στον εφιάλτη του πληθωρισμού, της ύφεσης και του χάους.
Δημοσιεύουμε σήμερα το τελευταίο κεφάλαιο του έργου του MAΡΞ «Μισθός, τιμή και κέρδος» στο οποίο υποστηρίζει ότι η πάλη της εργατικής τάξης για την αύξηση των μισθών και τη μείωση του εργάσιμου χρόνου πρέπει να συνδέεται με τον αγώνα για την κατάργηση του καπιταλισμού. Το κείμενο είναι παρμένο από το site politikokafeneio.com.
Με αφορμή το αποψινό αιματηρό χτύπημα στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης δημοσιεύουμε ένα άρθρο του Λένιν στην "Iskra" (No. 29, 1/12/ 1902) για το πολιτικό αδιέξοδο της ατομικής τρομοκρατίας.
Το παρακάτω απόσπασμα είναι παρμένο από το άρθρο του Λένιν «Η καταστροφή που μας απειλεί και πώς να την αντιμετωπίσουμε» που γράφτηκε στα μέσα του Σεπτέμβρη του 1917 και σε αυτό ο μεγάλος μαρξιστής αναλύει τα πλεονεκτήματα της εθνικοποίησης του τραπεζικού συστήματος.
"...Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος του 1914-1918 αποκάλυψε πέρα για πέρα ακόμη
και στους καθυστερημένους εργάτες τον αληθινό χαρακτήρα της αστικής
δημοκρατίας, ακόμη και στις πιο ελεύθερες δημοκρατίες, χαρακτήρα
δικτατορίας της αστικής τάξης. Για να πλουτίσει μια ομάδα Γερμανών ή Άγγλων εκατομμυριούχων ή δισεκατομμυριούχων, εξοντώθηκαν δεκάδες
εκατομμύρια άνθρωποι, και στις πιο ελεύθερες δημοκρατίες εγκαθιδρύθηκε η
στρατιωτική δικτατορία της αστικής τάξης. Αυτή η στρατιωτική δικτατορία
εξακολουθεί να υπάρχει στις χώρες της Αντάντ και ύστερα από την ήττα
της Γερμανίας. Ακριβώς ο πόλεμος άνοιξε περισσότερο από καθετί τα μάτια
των εργαζομένων, πέταξε τα ψεύτικα στολίδια της αστικής δημοκρατίας,
έδειξε στο λαό τις τεράστιες διαστάσεις που πήρε η αισχροκέρδεια και ο
πλουτισμός κατά τον πόλεμο και από τον πόλεμο..."
Με αφορμή την αντιδραστική ρητορική των αστών ενάντια στην παραδοσιακή
Αριστερά στο βωμό της υπεράσπισης της αστικής δημοκρατίας και των θεσμών
της, δημοσιεύουμε ένα πολύ επίκαιρο κείμενο του Λένιν, που αποτελούσε
εισήγηση στο Πρώτο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1919.
Οι μαρξιστές πρέπει να ασχοληθούν πολύ ενεργητικά με τα προβλήματα των
γυναικών, αγωνιζόμενοι ενάντια στην ανισότητα και σε κάθε εκδήλωση
καταπίεσης, διάκρισης και αδικίας. Αλλά πρέπει πάντα να το κάνουν αυτό
από ταξική σκοπιά. Την ίδια στιγμή που θα αγωνίζονται με σθένος για
κάθε μεταρρύθμιση που αντιπροσωπεύει μια πραγματική πρόοδο για τις
γυναίκες, πρέπει να εξηγούν πως ο μόνος δρόμος για την πραγματική
επίτευξη της πλήρους χειραφέτησης των γυναικών - και όλων των άλλων
καταπιεσμένων στρωμάτων της κοινωνίας - είναι μέσω της ανατροπής του
καπιταλιστικού συστήματος. Αυτό απαιτεί την μέγιστη ενότητα αντρών και
γυναικών εργαζόμενων στον αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό. Κάθε τάση που
στρέφει τις γυναίκες ενάντια στους άντρες, ή διαιρεί και διαχωρίζει τις
γυναίκες από το υπόλοιπο εργατικό κίνημα στο όνομα της «γυναικείας
απελευθέρωσης» ή για οτιδήποτε άλλο, είναι ολοκληρωτικά αντιδραστική
και πρέπει να καταπολεμηθεί ενεργά.
Τα γεγονότα στο διεθνές επίπεδο είχαν βαθιά επίδραση στη συνείδηση του
γερμανικού προλεταριάτου. Είδαν στην Οκτωβριανή Επανάσταση η εξουσία να
περνά στα χέρια των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών, υπό την
ηγεσία των Μπολσεβίκων. Αυτό έδωσε τεράστια ώθηση στον ενθουσιασμό των
Γερμανών εργατών. Από την άλλη πλευρά οι συνεχείς στρατιωτικές ήττες, το
χάος και η αποσύνθεση του γερμανικού στρατού στο δυτικό μέτωπο, βοήθησε
στην μείωση της εμπιστοσύνης στο καθεστώς.
Η κρίση του καπιταλισμού εκφράζεται στην ύπαρξη υψηλών ποσοστών
ανεργίας ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό επηρεάζει
τις γυναίκες και τους νέους πιο σοβαρά από ότι άλλα τμήματα της
κοινωνίας. Τα ποσοστά ανεργίας στις γυναίκες είναι πολύ υψηλότερα από
το μέσο όρο. Και τα στοιχεία αυτά απέχουν συνήθως από την πραγματική
κατάσταση αφού δεν υπολογίζουν ένα μεγάλο αριθμό γυναικών που έχουν
χάσει κάθε ελπίδα να βρουν δουλειά και δεν μπαίνουν πλέον στον κόπο να
παρουσιάζονται στα γραφεία ευρέσεως εργασίας. Η γενική τάση προς την
προσωρινή εργασία (πίσω από το προσωπείο της «ευελιξίας») έχει τα πιο
καταστροφικά αποτελέσματα στις γυναίκες. Οι περισσότερες γυναίκες,
ακόμα και χωρίς αυτό, ήταν ήδη καταδικασμένες στις πλέον κακοπληρωμένες
και φρικτές συνθήκες εργασίας.
Η Κομμουνιστική Διεθνής (Κ.Δ.), ακολουθώντας τις παραδόσεις του
Μπολσεβίκικου κόμματος, έδωσε μεγάλη σημασία στην δουλειά στις γυναίκες
και έδωσε οδηγίες προς τα κομμουνιστικά κόμματα να «επεκτείνουν την
επιρροή τους στα πλατιά στρώματα του γυναικείου πληθυσμού με την
οργάνωση ειδικών επαγγελματικών μηχανισμών μέσα στο κόμμα και με την
καθιέρωση ειδικών μεθόδων προσέγγισης των γυναικών, με σκοπό την
απελευθέρωση τους από την επιρροή της αστικής κοσμοθεωρίας ή την
επιρροή των συμβιβαστικών κομμάτων και να τις εκπαιδεύσουν ώστε να
είναι αποφασισμένες αγωνίστριες του Κομμουνισμού και επακόλουθα να
πετύχουν την τελική απελευθέρωσή τους σαν γυναίκες».
Η Ρόζα Λούξεμπουργκ ήταν μια εξαιρετική Μαρξίστρια και επαναστάτρια. Η
δολοφονία της στις 13 Ιανουαρίου του 1919 ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για
το γερμανικό Κομμουνιστικό κίνημα. Εδώ, ο Patrick Larsen αναλύει υπό το
φως της Γερμανικής Επανάστασης του 1918 τόσο τα σπουδαία χαρίσματα της
προσωπικότητάς της, όσο και τις αδυναμίες της και εξάγει συμπεράσματα
για το σήμερα και ειδικά για το επαναστατικό κίνημα στη Βενεζουέλα.
Ο Μαρξισμός πάντα βρισκόταν στην πρωτοπορία του αγώνα για τη γυναικεία χειραφέτηση. Η 8η Μάρτη (Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας) είναι μια κόκκινη επέτειος για εμάς, καθώς συμβολίζει τον αγώνα της εργατικής τάξης ενάντια στον καπιταλισμό, την καταπίεση και τις διακρίσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Δημοσιεύουμε σε τέσσερα μέρη ένα εκτεταμένο άρθρο στο οποίο υπογραμμίζονται τα πρώτα βήματα που ακολούθησε ο Μαρξισμός στον αγώνα του για τα γυναικεία δικαιώματα, τι σήμαινε η πρώτη επιτυχημένη επανάσταση για τη χειραφέτηση των γυναικών, ποιες είναι οι συνθήκες των γυναικών στον καπιταλισμό τόσο στις αναπτυγμένες χώρες, όσο και στις χώρες του Τρίτου Κόσμου και τέλος τίθεται το ερώτημα για το πώς θα καταργήσουμε οριστικά την ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών....
Με αφορμή την αξιοσημείωτη ανάπτυξη του ρεύματος
των αναρχικών στις τάξεις της νεολαίας ιδιαίτερα μετά την εξέγερση του
Δεκέμβρη του 2008, σε αυτό το άρθρο ασχολούμαστε πολύ συνοπτικά με τις
ιδέες ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του αναρχισμού, του
Μιχαήλ Μπακούνιν και με τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ αυτών των
ιδεών και των θεμελιωδών απόψεων του μαρξισμού.
Δημοσιεύουμε σήμερα ένα πολύ σημαντικό ντοκουμέντο. Πρόκειται για τις καταστατικές αρχές λειτουργίας της "Διεθνούς Ένωσης των Εργαζομένων", ή αλλιώς, όπως είναι περισσότερο γνωστή, της "Πρώτης Διεθνούς". Το κείμενο γράφτηκε από τον Μαρξ τον Οκτώβριο του 1864 κατά την ίδρυση της οργάνωσης. Το συνέδριο της Γενεύης (Σεπτέμβριος 1866) ενέκρινε το αρχικό κείμενο με μικροτροποποιήσεις. Στη συνέχεια επανεκδόθηκε σε μία γαλλική (1866) και μία αγγλική (1867) έκδοση. Τελικά, επανεκδόθηκε τον Οκτώβριο του 1871 από τον Μαρξ στο Λονδίνο, λίγους μήνες μετά την Κομμούνα του Παρισιού (26 Μαρτίου - 28 Μαΐου). Αυτήν την τελευταία έκδοση δημοσιεύουμε σήμερα μεταφρασμένη στα ελληνικά.
Το δεύτερο μέρος από την ελληνική μετάφραση του άρθρου του βρετανού
μαρξιστή Τζον Πίκαρντ, σχετικά με την κοινωνική καταγωγή του
Χριστιανισμού, που δημοσιεύσαμε στα αγγλικά πριν από λίγες ημέρες.
Το σημερινό άρθρο είναι ελληνική μετάφραση του άρθρου του βρετανού μαρξιστή Τζον Πίκαρντ, σχετικά με την κοινωνική καταγωγή του Χριστιανισμού, που δημοσιεύσαμε πριν από λίγες ημέρες. Το άρθρο παρατίθεται εδώ σε δύο συνέχειες.
Διαβάστε στα αγγλικά ένα
εξαιρετικό άρθρο του βρετανού μαρξιστή John Pickard, στο οποίο εξετάζει
την ανάπτυξη της χριστιανικής θρησκείας από την επιστημονική σκοπιά
του ιστορικού υλισμού.
Με αφορμή την έξαρση των φαινομένων ατομικής τρομοκρατίας, δημοσιεύουμε
σήμερα ένα κείμενο του Τρότσκι που γράφτηκε το Νοέμβριο του 1911 για το
θεωρητικό περιοδικό του Αυστριακού Σοσιαλ-δημοκρατικού κόμματος "Der
Kampf" ("ο Αγώνας"). Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα «Πολιτικό Καφενείο» www.politikokafeneio.com
Το τρίτο και τελευταίο μέρος του έργου του Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου"..."Όμως η Γερμανία δεν ανέβηκε ταυτόχρονα με τους σύγχρονους λαούς τα
ενδιάμεσα σκαλοπάτια της πολιτικής χειραφέτησης. Ακόμη κι αυτά που
ξεπέρασε στη θεωρία, δεν τα έχει ακόμη φτάσει στην πράξη. Πώς θα
δρασκελίσει, μ’ ένα μόνο επικίνδυνο άλμα, όχι μόνο τα ίδια της τα
φράγματα, αλλά ταυτόχρονα και τα φράγματα που περιορίζουν τους
σύγχρονους λαούς, φράγματα που θα πρέπει στην πραγματικότητα να της
φαίνονται σαν η απελευθέρωση από τα πραγματικά της φράγματα και που
συνεπώς θα πρέπει να προσπαθήσει να τα φτάσει; Μια ριζική επανάσταση
δεν μπορεί να είναι παρά η επανάσταση ριζικών αναγκών, για την οποία
φαίνεται ακριβώς ότι λείπουν οι προϋποθέσεις και το κατάλληλο έδαφος..."
Το δεύτερο μέρος του έργου του Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου"..."Η γερμανική φιλοσοφία του δικαίου και του Κράτους είναι η μόνη
γερμανική ιστορία που βρίσκεται al pari (στο επίπεδο) της σύγχρονης
επίσημης πραγματικότητας. O γερμανικός λαός πρέπει λοιπόν να προσθέσει
τη φανταστική αυτή ιστορία στην ντε φάκτο κατάσταση που γνωρίζει σήμερα
και να υποβάλει στην κριτική όχι μόνο την υπάρχουσα κατάσταση αλλά και
την αφηρημένη της προέκταση..."
Δημοσιεύουμε σε τρεις συνέχειες το κλασσικό έργο του Καρλ Μαρξ "Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου" που γράφτηκε κατά την περίοδο 1834-1835. Η μετάφραση του κειμένου είναι του Μπάμπη Λυκούδη και δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο internet στο site www.marxistbooks.gr .
...Ενώ σημαντικές θεωρητικές υποθέσεις του Bakunin ριζοβόλησαν σταθερά από
την υλιστική φιλοσοφία του Διαφωτισμού, ο Marx προσέκρουσε σε αυτή την
παράδοση ως επί το πλείστον μόνο αφού υποβλήθηκε σε έναν σημαντικό
μετασχηματισμό στα χέρια του Hegel...
Η ΘΥΕΛΛΩΔΗΣ σχέση μεταξύ Marx και Bakunin είναι μια αρκετά γνωστή
υπόθεση της ιστορίας του δυτικού σοσιαλισμού. Σαν συνιδρυτικά μέλη της
Διεθνούς Ένωσης των Εργαζομένων, φαίνονται να αφιερώνουν τόση ενέργεια ο
ένας ενάντια του άλλου όση για τον κοινό εχθρό τους, το κεφαλαιοκρατικό
σύστημα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι της Ann Robertson και μεταφράστηκε και πρωτοδημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο blog "Τα παραμύθια του αναρχισμού" Στο πρώτο μέρος αναλύονται οι βασικές φιλοσοφικές θέσεις του Bakunin.
Σήμερα συμπληρώνονται 191 χρόνια από τη γέννηση του Καρλ Μαρξ. Με αυτή την αφορμή παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα από το δοκίμιο του Λένιν "Για τον Μαρξ και τον Μαρξισμό", που αναφέρεται στη ζωή του Μαρξ.
Η παλιά διαλεκτική μέθοδος της αιτιότητας, η οποία είχε περιπέσει σε αχρηστία μετά τον μεσαίωνα, αναστήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από το μεγάλο Γερμανό φιλόσοφο Χέγκελ (1770-1931). Ο Χέγκελ, ένα από τα πιο εγκυκλοπαιδικά μυαλά της εποχής του, υπέβαλε τις μορφές της τυπικής λογικής σε μια λεπτομερή κριτική και έδειξε τα όρια τους και τη μονομέρεια τους. Ο Χέγκελ έκανε την πρώτη πραγματικά ολοκληρωμένη ανάλυση των νόμων της διαλεκτικής, η οποία αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία αργότερα ο Μαρξ και ο Ένγκελς ανέπτυξαν τη θεωρία του διαλεκτικού υλισμού...
Σε κάθε στάδιο της ανθρώπινης ιστορίας οι άνθρωποι είχαν κάποια εικόνα για τον κόσμο και για τη δική τους θέση τους μέσα σε αυτόν. Ανέπτυξαν δηλαδή μια φιλοσοφία. Τα κομμάτια με τα οποία συνήθιζαν να φτιάχνουν αυτή την εικόνα προέρχονταν από την παρατήρηση της φύσης και από τη γενίκευση των καθημερινών εμπειριών. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν ανάγκη από μια τέτοια φιλοσοφία ή κάποια γενική θεώρηση του κόσμου. Αλλά στην πράξη, ο καθένας από εμάς έχει μια φιλοσοφία, ακόμα και αν δεν είναι συνειδητά επεξεργασμένη. Οι άνθρωποι που ζουν σύμφωνα με τους νόμους της «κοινής λογικής» και σκέφτονται πως τα καταφέρνουν χωρίς θεωρία, στην πραγματικότητα σκέφτονται με τον παραδοσιακό τρόπο...
Οι ιστορικές "θέσεις του Απρίλη" (1917), με τις οποίες ο Λένιν επιστρέφοντας στην Πετρούπολη από την Ελβετία όπου ήταν εξόριστος, καλεί για τη μη στήριξη της Προσωρινής κυβέρνησης Κερένσκι και για την ολοκλήρωση των σοσιαλιστικών καθηκόντων της επανάστασης...
Όλη η σύγχρονη κοινωνία είναι θεμελιωμένη
πάνω στην εκμετάλλευση των τεράστιων μαζών της εργατικής τάξης από μια μηδενική
μειοψηφία του πληθυσμού, που ανήκει στις τάξεις των γαιοκτημόνων και των
κεφαλαιοκρατών. Η κοινωνία αυτή είναι δουλοκτητική, γιατί οι «φιλελεύθεροι»
εργάτες, που όλη τους τη ζωή δουλεύουν στο κεφάλαιο, «έχουν δικαίωμα» μόνο σε
τόσα μέσα ύπαρξης όσα είναι απαραίτητα για τη συντήρηση δούλων που παράγουν
κέρδος, για την εξασφάλιση και τη διαιώνιση της κεφαλαιοκρατικής δουλείας.
Το δεύτερο μέρος από του απόσπασμα του έργου του Καρλ Κάουτσκυ, «Η Καταγωγή του
Χριστιανισμού». Το αναδημοσιεύουμε από το site «Πολιτικό καφενείο» - www.politikokafeneio.com
Με αφορμή την γιορτή του Ορθόδοξου Πάσχα
παρουσιάζουμε αποσπάσματα από το κλασσικό μαρξιστικό έργο «Η Καταγωγή του
Χριστιανισμού» του ηγέτη της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας Καρλ Κάουτσκυ. Το
έργο γράφτηκε το 1908. Το αναδημοσιεύουμε από το site «Πολιτικό καφενείο» - www.politikokafeneio.com
Δημοσιεύουμε σήμερα την εισαγωγή από το βιβλίο των Ted Grant και Alan Woods "Λένιν και Τρότσκι: Τι πραγματικά υποστήριζαν". Η εισαγωγή γράφτηκε από τον Alan Woods τον Μάρτιο του 2003, για τις ανάγκες της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου, η οποία τελικά ολοκληρώθηκε το 2008 .
Ο στρατός έχει γίνει ο κύριος σκοπός, αυτοσκοπός
του κράτους. Οι λαοί δεν έχουν πια κανένα άλλο λόγο ύπαρξης, έξω από το να
εφοδιάζουν και να ταΐζουν τους στρατιώτες. Ο μιλιταρισμός αυτός φέρνει μέσα του
και το σπέρμα της ίδιας του της καταστροφής...
Δημοσιεύουμε εδώ δύο από τις επιστολές που έγραψε ο Λένιν
κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του και που σκόπιμα κρατήθηκαν κρυφές από
τη σταλινική γραφειοκρατία. Η πρώτη είναι η περίφημη «Διαθήκη» του προς τα μέλη
της ΚΕ, στην οποία ευθέως καταφέρεται εναντίον του Στάλιν και ζητάει την
απομάκρυνσή του από τη θέση του Γενικού Γραμματέα, ενώ αναγνωρίζει ότι ο
Τρότσκι είναι ο ικανότερος μέσα στην ΚΕ και προειδοποιεί να μην γίνει το
μη-μπολσεβίκικο παρελθόν του αντικείμενο εκμετάλλευσης. Η επόμενη επιστολή
είναι μια οργισμένη εμπιστευτική επιστολή με την οποία ο Λένιν λίγο πριν
πεθάνει ουσιαστικά διακόπτει κάθε σχέση με τον Στάλιν κατηγορώντας τον για
γραφειοκρατικές μανούβρες εναντίον του.
Η θεωρία
της Διαρκούς Επανάστασης αποτέλεσε μια μεγάλη συνεισφορά του Τρότσκι, τόσο στην
Μαρξιστική θεωρία, όσο και στην πορεία για τη νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Η θεωρία αυτή αναπτύχθηκε από τον Τρότσκι στις αρχές του 1904. Ο Τρότσκι, ενώ
δεχόταν ότι τα αντικειμενικά καθήκοντα που αντιμετώπιζαν οι Ρώσοι εργάτες ήταν
αυτά της αστικής δημοκρατικής επανάστασης, παρ’ όλα αυτά εξήγησε πως σε μία
καθυστερημένη χώρα στην εποχή του ιμπεριαλισμού, η «εθνική αστική τάξη» ήταν
άρρηκτα δεμένη με τα υπολείμματα του φεουδαρχισμού από τη μια και το
ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο από την άλλη και συνεπώς, ήταν πλήρως ανίκανη να φέρει
σε πέρας οποιοδήποτε από τα ιστορικά της καθήκοντα...
Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας δημοσιεύουμε ένα άρθρο της Ρόζας Λούξενμπουργκ, γραμμένο το 1912, με θέμα το δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Το άρθρο προέρχεται από το αρχείο του "Πολιτικού Καφενείου" (http://www.politikokafeneio.com/neo/index.php ) και είναι μεταφρασμένο από την Μαρία Χλωρού.
Ένα άρθρο του Φρίντριχ Ένγκελς για το ζήτημα της εξουσίας, γραμμένο το 1872. Το άρθο μεταφράστηκε και αναρτήθηκε στο ενδιαφέρον blog "Τα παραμύθια του αναρχισμού" , απ' όπου το συλλέξαμε και το δημοσιεύουμε.
Στις 21 Σεπτέμβρη του 1890 ο Φ. Ένγκελς γράφει από το Λονδίνο στον Ε. Μπλόχ. Στο γράμμα αυτό με έναν άμεσο και περιεκτικό τρόπο απαντά στις κατηγορίες των επικριτών του μαρξισμού, που του αποδίδουν υπερβολική έμφαση στον οικονομικό παράγοντα ως στοιχείο διαμόρφωσης των ιστορικών εξελίξεων.
Από τα τέλη όμως του 19ου αιώνα οι επαναστατικές εποχές
προωθούν έναν ανώτερο τύπο δημοκρατικού κράτους, τέτοιου κράτους που από
ορισμένες απόψεις παύει ήδη, σύμφωνα με την έκφραση του Ενγκελς, να είναι
κράτος, "δεν είναι κράτος στην κυριολεξία". Αυτό είναι το κράτος
τύπου Κομμούνας του Παρισιού, που αντικαθιστά το χωρισμένο από το λαό στρατό
και την αστυνομία με τον απευθείας και άμεσα εξοπλισμένο λαό. Σ' αυτό βρίσκεται
η ουσία της Κομμούνας...( Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: Άπαντα, τόμ. 31, σελ. 162-165)
Παρουσιάζουμε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον άρθρο της Ρόζας Λούξενμπουργκ, που αν και γραμμένο στα 1902, διατηρεί αναλλοίωτη την επικαιρότητα και την ουσία του. Πραγματεύεται το ρόλο της βίας στην επανάσταση.
Σε μια εποχή που το ζήτημα της εξουσίας τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος
των αγωνιστών της Αριστεράς, είναι χρήσιμο να δούμε πώς αντιμετώπιζε αυτό το
ζήτημα το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα την εποχή του Λένιν. Μέσα από μια απλή
ανάγνωση της σχετικής απόφασης του 1ου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς,
οι φίλοι αναγνώστες μπορούν να αξιολογήσουν καλύτερα τις προτάσεις εξουσίας των
σημερινών ηγεσιών της Αριστεράς και να βρουν μια κρυστάλλινη ταξικά και
πολιτικά προσέγγιση σε αυτό το κεντρικό ζήτημα σήμερα.
Θα ήταν παράλογο να αρνηθούμε την ύπαρξη σεχταριστικών τάσεων στις γραμμές μας. Έχουν ήδη γίνει φανερές από μια σειρά συζητήσεων και σχισμάτων. Και πραγματικά πως θα ήταν δυνατό να μην εκδηλωθούν τέτοια συμπτώματα στις τάξεις μαρξιστικών στελεχών που υπόκεινται σε φοβερές και χωρίς προηγούμενο διώξεις σε όλο τον κόσμο; (1935)
Πώς
την αντιλαμβάνονταν ο Λένιν και η Κομμουνιστική Διεθνής - Γιατί
είναι λάθος η μέθοδος των ξεχωριστών συγκεντρώσεων - Το ενιαίο εργατικό μέτωπο η μονή λύση!
Στα πλαίσια της επαναδημοσίευσης από τη Μαρξιστική Φωνή επίκαιρων
παλαιότερων κειμένων παρουσιάζουμε το ιστορικό άρθρο του Λ.Τρότσκι,
γραμμένο το 1923, "Η καμπύλη της καπιταλιστικής ανάπτυξης".
Η ύπαρξη του έθνους, του εθνικού κράτους και της εθνικής συνείδησης
είναι χαρακτηριστικό στοιχείο της εποχής του καπιταλισμού. Πριν από την
εμφάνιση του καπιταλισμού, δεν υπήρχε καμιά εθνική συνείδηση με την
έννοια της σύγχρονης εποχής. Η φεουδαρχική κοινωνία κυριαρχούνταν από
τον ατομικισμό και ο κόσμος έβλεπε τον εαυτό του ως μέλος του χωριού,
της πόλης, της περιφέρειας, κ.λ.π. Χρειάστηκε η ανάπτυξη του
καπιταλισμού, μια οικονομική επανάσταση, για να οδηγηθούν τα πράγματα
στην οικογενειακή αγορά και τη συνένωση των ανθρώπων σε έθνος.
Το κείμενο αυτό αναλύει σύντομα τις αιτίες που οδήγησαν στη γραφειοκρατικοποίηση του πρώτου στην ιστορία εργατικού κράτους, όπως αυτές διατυπώθηκαν από τον Β. Λένιν και τον Λ. Τρότσκι.
Γράφει ο/η συντακτική επιτροπή της Μαρξιστικής Φωνής
10.09.05
Ο Λένιν λίγο πριν την Οχτωβριανή
Επανάσταση περιέγραψε με οξυδέρκεια τη φύση του εργατικού κράτους στο βιβλίου
του «Κράτος και Επανάσταση»: «Μαζί με την
τεράστια επέκταση της δημοκρατίας, που για πρώτη φορά γίνεται δημοκρατία για
τους φτωχούς, η δικτατορία του προλεταριάτου φέρνει μαζί της μια σειρά
περιορισμούς στην ελευθερία των καταπιεστών, των εκμεταλλευτών, των
καπιταλιστών...
Η ιστορική κρίση του καπιταλισμού, η συνείδηση των μαζών και ο ρόλος των μαζικών οργανώσεων της εργατικής τάξης αποτελούν τις συνιστώσες ενός θεωρητικού ζητήματος ιδιαίτερα απαιτητικού. Ουσιαστικά αποτελεί το θέμα της διαφωνίας των περισσοτέρων τάσεων μέσα στους κόλπους του σοσιαλιστικού κινήματος. Το κείμενο επιχειρεί να συμπυκνώσει τη μαρξιστική απάντηση.
Ο εκδότης του Βρετανικού μαρξιστικού περιοδικού ''SocialistAppeal” παρουσιάζει με τρόπο συμπυκνωμένο αλλά σαφή και πλήρη τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε ο Λένιν το ζήτημα του διεθνισμού.
Στα πλαίσια του αφιερώματος στην Οκτωβριανή επανάσταση, δημοσιεύουμε αυτούσιο ένα σχετικό απόσπασμα από το αυτοβιογραφικό έργο του Λέον Τρότσκι "Η ζωή μου".
Σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο η διδασκαλία του Μάρξ προκαλεί
την υπέρτατη εχθρότητα και το μίσος ολόκληρου του φάσματος της αστικής
επιστήμης (και της επίσημης και της φιλελεύθερης), η οποία θεωρεί τον Μαρξισμό ως
ένα είδος «βλαβερής αίρεσης»...
Δημοσιεύουμε σήμερα
μια άκρως ενδιαφέρουσα συνοπτική παρουσίαση των συμπερασμάτων που περιέχονται
στο κείμενο του Φρίντριχ Ένγκελς «Ο ρόλος της εργασίας στην εξανθρώπιση του
πιθήκου», γραμμένη από τον Βρετανό μαρξιστή και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής
του περιοδικού «Socialist Appeal» σ. Ρόμπ Σιούελ.
Η περίοδος
που καλύπτεται από τις ακόλουθες επιστολές εκτείνεται από το Δεκέμβριο του 1922
ως το Μάρτιο του 1923, δηλαδή στις τελευταίες μέρες της πολιτικής ζωής του
Λένιν, όταν αγωνιζόταν εναντίον μιας ολοένα και πιο επώδυνης και εξουθενωτικής
ασθένειας.
Τούτες
τις ημέρες της προεκλογικής περιόδου οι εργαζόμενοι κατακλύζονται από
αμφιλεγόμενες έννοιες. «Συμμετοχική δημοκρατία», «ανοιχτή κοινωνία», «νέα
εποχή» και «αλλαγή» προτείνει η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, προσπαθώντας να διασκεδάσει
τις εντυπώσεις για την πλήρη προσχώρησή της στη λογική της διαχείρισης του
καπιταλισμού.
Με μια πρώτη ματιά θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η ενασχόληση με το Κομμουνιστικό Μανιφέστο απαιτεί κάποιες πρόσθετες εξηγήσεις. Πώς θα μπορούσε κανείς να δικαιολογήσει την αξία ενός βιβλίου πού έχει γραφεί σχεδόν εδώ και 150 χρόνια; Στην πραγματικότητα το Κομμουνιστικό Μανιφέστο είναι ακόμη πιο αληθινό σήμερα, σε σχέση με το 1848 που πρωτογράφτηκε. Ας δούμε ένα παράδειγμα. Τον καιρό που έγραφαν ο Μαρξ και ο Ένγκελς, ο κόσμος των μεγάλων μονοπωλίων ήταν ακόμη μια εικόνα του μακρινού μέλλοντος. Παρά το γεγονός αυτό, εξήγησαν τον τρόπο με τον οποίο οι "ελεύθερες επιχειρήσεις" και ο ανταγωνισμός θα οδηγούσαν αναπόφευκτα στην συγκεντροποίηση του κεφαλαίου και στην συγκέντρωση των παραγωγικών δυνάμεων σε μονοπώλια.
Δημοσιεύουμε σήμερα το λόγο που εκφώνησε ο Φρίντριχ Ένγκελς στον
τάφο του Κάρλ Μάρξ με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 121 χρόνων από το θάνατο του
μεγαλύτερου επαναστάτη και θεωρητικού όλων των εποχών.
Στις 5 Αυγούστου 1995 ήταν η επέτειος των 100
χρόνων από τον θάνατο του Φρίντριχ Ένγκελς, του συνιδρυτή μαζί με τον Καρλ Μαρξ
του Επιστημονικού Σοσιαλισμού.