Το κείμενο αυτό είναι η γνωστή μπροσούρα του Λένιν «Αριστερισμός : η Παιδική αρρώστια του Κομμουνισμού». Στο στόχαστρο του Λένιν βρίσκονται οι αριστεριστικές τάσεις στα Κομμουνιστικά Κόμματα - τμήματα της Τρίτης Διεθνούς και ο αγώνας του αυτός δόθηκε από κοινού με τον Τρότσκι στο συνέδριο της Διεθνούς, που διεξήχθη, 2 μήνες μετά από την συγγραφή του «Αριστερισμού», το καλοκαίρι του 1920. Ο Τρότσκι μάλιστα είναι και ο συγγραφέας του μανιφέστου του συνεδρίου, που όντας πλήρως στο πνεύμα του «Αριστερισμού», κατακεραύνωνε τις υπερ-αριστερές αντιλήψεις και μέθοδες αναφέροντας μεταξύ άλλων τα εξής «...Οι φιλοδοξίες των μικρών σεχτών, που κάθε μια θέλει να σώσει την εργατική τάξη με το δικό της τρόπο, είναι ξένες και εχθρικές προς το πνεύμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς...»

-         Ναι αλλά η ουσία παραμένει, θα αντιτάξει ο «ταχυδακτυλουργός» μας, αφού ο Λένιν λέει πως ο μπολσεβικισμός υπάρχει από το 1903! Ασφαλώς αυτή η φράση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, όμως με αυτή ο Λένιν δεν εννοεί ασφαλώς πως ο μπολσεβικισμός ξεπήδησε «έτοιμος» από το 1903, διαμορφωμένος δηλαδή όπως ήταν το 1917 που οδήγησε τους Ρώσους εργάτες στην εξουσία. Γιατί αμέσως μετά, στο ίδιο κείμενο, ο Λένιν αναφέρει κάτι πολύ σημαντικό, που πάλι «όλως τυχαίως» παρέλειψε να αναφέρει ο σ. Κύριλλος:  «..Μόνο η ιστορία του μπολσεβικισμού σε όλη (υπογράμμιση του Λένιν) την περίοδο της ύπαρξής του μπορεί να εξηγήσει ικανοποιητικά, γιατί αυτός μπόρεσε να σφυρηλατήσει και να διατηρήσει μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες τη σιδερένια πειθαρχία του προλεταριάτου». Και λίγο πιο κάτω : «..ο μπολσεβικισμός ..είχε μια πρακτική ιστορία 15 χρόνων που ως προς τον πλούτο της πείρας δεν έχει όμοιά της στον κόσμο.» («Αριστερισμός : η παιδική αρρώστια του κομμουνισμού» - εκδόσεις «Σύγχρονη εποχή»). Αλλά παρόλα αυτά, ο σ. Παπασταύρου αυτή την πείρα, την τόσο πλούσια, που διαμόρφωσε τον μπολσεβικισμό του 1917, την προσπερνάει σαν να μην πρόσθεσε τίποτα στην ουσία του. Για εκείνον οι μεγάλες πολιτικές και ιδεολογικές μάχες που την συνιστούν, μάλλον είναι σχεδόν αμελητέες, αφού η ουσία του είχε κιόλας διαμορφωθεί πάνω στη μάχη για ένα άρθρο του κομματικού καταστατικού στο συνέδριο του Ρώσικου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος 1903 στο Λονδίνο, στην οποία πρώτο-σχηματίστηκαν οι ομάδες των μπολσεβίκων και των  μενσεβίκων. Κι όλα αυτά βέβαια, διότι τότε ήταν που ο νεαρός Τρότσκι (μόλις 24 χρονών και στην αρχή της διαμόρφωσής του σαν θεωρητικός και ηγέτης του κόμματος) τάχθηκε υπέρ της μειοψηφίας κι έτσι ο σκοπός του κειμενογράφου να εμφανισθεί ο Τρότσκι σαν «πεισμένος μενσεβίκος» και «παντοτινός εχθρός του μπολσεβικισμού» εξυπηρετείται φίνα...

Το Β' συνέδριο και ο «μενσεβικισμός του Τρότσκι»

Όμως ξανά ο σύντροφος κάνει, όπως δυστυχώς μας έχει συνηθίσει, κάποιες «μικρό-παραλήψεις». Το μπολσεβίκικο κόμμα σχηματίστηκε σαν ένα πλήρως ανεξάρτητο κόμμα όχι το 1903, αλλά το 1912. Μέχρι εκείνη την εποχή, τόσο οι μπολσεβίκοι, όσο και οι μενσεβίκοι θεωρούσαν τους εαυτούς τους ως δύο πτέρυγες ενός κόμματος - του Ρώσικου Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος.

Η διάσπαση στο 2^ο συνέδριο του Λονδίνου το 1903, δεν έλαβε χώρα γενικά πάνω στο ζήτημα ενός «συμπαγούς, συγκεντρωτικού και πειθαρχημένου μαρξιστικού κόμματος», δηλαδή του κόμματος νέου τύπου, αλλά πάνω στο ζήτημα της σύνθεσης των κεντρικών οργάνων του κόμματος και σ' ένα άρθρο του κομματικού καταστατικού. Προηγούμενα, για κάθε πολιτικό και τακτικό ζήτημα, δεν υπήρχε καμία διαφωνία μεταξύ του Λένιν και της μειοψηφίας του Μαρτώφ. Η παρουσίαση των διαφορών σαν μια ξεκάθαρη διάσπαση μεταξύ των «συγκεντρωτικών» μπολσεβίκων και των «αντι-συγκεντρωτικών» μενσεβίκων είναι καθαρό επινόημα. Αναφορικά με το περίφημο άρθρο πάνω στο κομματικό καταστατικό, ο ίδιος ο Λένιν έκανε το εξής σχόλιο: «Θα ανταποκρινόμουν πρόθυμα σ' αυτήν την έκκληση (για μια συμφωνία με τους «μενσεβίκους») καθότι κατά κανένα τρόπο δε θεωρώ τις διαφορές μας τόσο ζωτικές, ώστε να τίθενται σαν ένα ζήτημα ζωής και θανάτου για το κόμμα. Δε θα πεθάνουμε κιόλας εξαιτίας ενός ατυχούς άρθρου στο καταστατικό!» («Vtoroy S' yezd RSDRP Protokoly», Μόσχα 1959, σελ. 275 - παρατίθεται στο βιβλίο των Τέντ Γκράντ και ΆΛλαν Γούντς «Λενιν και Τρότσκι τι πραγματικά υποστήριζαν» - αγγλικές  εκδόσεις "Wellred books" - 2000)