Κορυφώνεται η ταξική πάλη στη Βολιβία μετά τις νέες επιθέσεις της ολιγαρχίας ενάντια στη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Έβο Μοράλες. Η Βολιβία, όπως και η πλειοψηφία των λατινοαμερικάνικων χωρών, έχει πραγματοποιήσει μια αριστερή στροφή τα τελευταία χρόνια και αυτό αντικατοπτρίστηκε με τη νίκη του Μοράλες με μεγάλη πλειοψηφία το 2005. Από τότε η κυβέρνηση του έχει πάρει κάποια προοδευτικά μέτρα, όπως η εθνικοποίηση της εταιρείας φυσικού αερίου της χώρας. Παρόλο που τα περιορισμένα αυτά μέτρα δεν είναι από μόνα τους ικανά να καλύψουν τις ανάγκες των μαζών της πιο φτωχής χώρας της Νότιας Αμερικής ούτε και θέτουν σε πραγματικό κίνδυνο τα συμφέροντα των εγχώριων καπιταλιστών ή των πολυεθνικών, ωστόσο έχουν οδηγήσει τους εργάτες και τους φτωχούς αγρότες της χώρας σε στήριξη της κυβέρνησης αλλά και την ολιγαρχία σε επίθεση. Έτσι η κατάσταση στη χώρα βρίσκεται εδώ και αρκετό χρόνο στα άκρα, με τους εργάτες, φτωχούς αγρότες και ιθαγενείς, τη συντριπτική πλειοψηφία δηλαδή να υποστηρίζουν σθεναρά τον πρόεδρο Μοράλες, ενώ η ολιγαρχία που αποτελείται από μεγαλογαιοκτήμονες και καπιταλιστές, στηρίζεται από τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και συγκεντρώνει γύρω της τα μεσαία στρώματα ιδιαίτερα στις τέσσερις πιο πλούσιες επαρχίες στα ανατολικά της χώρας, είναι αποφασισμένη να κάνει τα πάντα για να τον βγάλει από τη μέση και να τσακίσει τις μάζες που αρχίζουν και σηκώνονται.

Η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της έχουν να αντιμετωπίσουν ένα μπαράζ επιθέσεων που ξεκινά από το περασμένο Μάιο. Οι κυβερνήτες των τεσσάρων αυτών επαρχιών, εκπρόσωποι της άρχουσας τάξης, κήρυξαν ψηφοφορία για αντισυνταγματικά δημοψηφίσματα, με στόχο την αυτονόμηση των επαρχιών τους από την κεντρική εξουσία. Παρά την ήττα τους σε αυτά και τη μεγαλειώδη κινητοποίηση των μαζών εναντίον τους, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν με τη διακήρυξη ανακλητικού δημοψηφίσματος για τον Πρόεδρο αλλά και τους κυβερνήτες όλων των επαρχιών στις 10 Αυγούστου. Παρά τη εκτεταμένη νοθεία εκ μέρους της αντιπολίτευσης, η μαζική στήριξη στο Μοράλες ήταν εκπληκτική, ανεβάζοντας τα ποσοστά του υψηλότερα από κάθε φορά (στο 67%) ενώ μάλιστα η αντιπολίτευση ηττήθηκε σε δύο από τις έξι επαρχίες που έλεγχε.

Κοινό χαρακτηριστικό των αναμετρήσεων αυτών ήταν ότι παρά την αγωνιστική διάθεση των μαζών, κάθε φορά η κυβέρνηση επέλεγε το δρόμο των υποχωρήσεων και της συμφιλίωσης με τους καπιταλιστές. Αυτό φάνηκε και σε σχέση με το νέο Σύνταγμα. Το προτεινόμενο Σύνταγμα περιέχει πολλά προοδευτικά σημεία, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα για καθολική και δωρεάν παιδεία, υγεία και συντάξεις και την αναγνώριση δικαιωμάτων στους ιθαγενείς σε μια χώρα όπου ο ρατσισμός είναι ακόμα ισχυρός στα μεσαία στρώματα. Ακόμα επιβεβαιώνει τον εθνικοποιημένο χαρακτήρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών και κυρίως, περιλαμβάνει μια ευρεία Αγροτική Μεταρρύθμιση που βάζει σε κίνδυνο τη μεγάλη γαιοκτησία, ένα από τα βασικά στηρίγματα της οικονομικής δύναμης των βολιβιανών αστών. Βέβαια το Σύνταγμα έχει και σημαντικούς περιορισμούς.

Ωστόσο, σημασία δεν έχει τόσο το τι έχει γραφτεί σε αυτό, αλλά το πώς το αντιλαμβάνονται οι μάζες. Για τις μάζες, το νέο Σύνταγμα είναι η έκφραση των μακροχρόνιων προσδοκιών τους να πολεμήσουν αποφασιστικά την λευκή κυρίως ολιγαρχία που κυβερνά τη χώρα από τα χρόνια της ισπανικής αποικιοκρατίας. Για τους εργάτες και τους αγρότες αντιπροσωπεύει τη διάθεσή τους να αντιστρέψουν 20 χρόνια αντεργατικών πολιτικών που αποδυνάμωσαν το βολιβιανό εργατικό κίνημα και τα δικαιώματα τους. Η άρχουσα τάξη, οι γαιοκτήμονες, οι τραπεζίτες και ο ιμπεριαλισμός αντιμετωπίζουν το νέο σύνταγμα με τον ίδιο τρόπο: ως μια θεμελιώδη απειλή για τα συμφέροντα τους, στην οικονομική και πολιτική τους δύναμη.

Έτσι, η δεξιά αντιπολίτευση ήθελε να ψηφιστεί στη Βουλή το Σύνταγμα, όπου το κόμμα του Μοράλες MAS δεν έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία (2/3 των βουλευτών). Από την άλλη, η κυβέρνηση αναλωνόταν σε συνεχείς συζητήσεις και υποχωρήσεις στους καπιταλιστές στα πλαίσια του αστικού κοινοβουλευτισμού. Ωστόσο, παρά τη συμβιβαστική πολιτική της κυβέρνησης, η βολιβιανή εργατική τάξη, έχοντας αντιμετωπίσει με επιτυχία τις επιθέσεις των αστών, αντιλήφθηκε ότι μόνο με αγώνα μπορεί να υπερασπιστεί τα δικαιώματα της αλλά και να αντεπιτεθεί. Έτσι, μετά από συνεχόμενες μαζικές πιέσεις, η κυβέρνηση δέχτηκε να τεθεί σε εθνικό δημοψήφισμα στις 7 Δεκέμβρη το νέο Σύνταγμα της χώρας.

Όπως ήταν αναμενόμενο, μόλις ο πρόεδρος Μοράλες ανακοίνωσε το δημοψήφισμα, η άρχουσα τάξη και ο ιμπεριαλισμός ξεκίνησαν εκστρατεία εναντίον του. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι αν το ζήτημα τεθεί σε καθολική ψηφοφορία, σίγουρα θα ηττηθούν, όπως αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος της 10ης Αυγούστου. Έτσι ένας νέος κύκλος επιθέσεων ξεκίνησε. Οι κυβερνήτες των τεσσάρων επαρχιών που ελέγχει η ολιγαρχία ανακοίνωσαν ότι δε θα διοργανωθεί ψηφοφορία για το δημοψήφισμα στις επαρχίες τους και απείλησαν να εντείνουν το μπλοκάρισμα των δρόμων και το οικονομικό σαμποτάζ. Όταν τα μέτρα αυτά δε στάθηκαν αρκετά, χρησιμοποίησαν ένα συνηθισμένο για αυτούς όπλο. Την Παρασκευή 29 Αυγούστου, μια πορεία υπέρ του δημοψηφίσματος από το Συνδικάτο Εργατών της Περιφέρειας στη Σάντα Κρουζ (η επαρχία-προπύργιο της ολιγαρχίας αλλά και με σημαντική παρουσία των υποστηρικτών του Μοράλες), δέχτηκε επίθεση από ένοπλους μπράβους της UJC, μιας φασιστικής οργάνωσης νεολαίας της ολιγαρχίας οι οποίοι στη συνέχεια επιτέθηκαν ενάντια σε κάθε ιθαγενή που βρήκαν στους δρόμους της πόλης.

Η πιο πρόσφατη επίθεση έλαβε χώρα στις 9 του Σεπτέμβρη, όταν βάσει οργανωμένου σχεδίου, μέλη της UJC και υπάλληλοι του τοπικού κυβερνήτη της ολιγαρχίας, οπλισμένοι, κατέλαβαν και λεηλάτησαν κυβερνητικά κτίρια στη Σάντα Κρουζ, καθώς επίσης και τους φιλοκυβερνητικούς ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς, ενώ επιτέθηκαν στα γραφεία οργανώσεων εργατών και αγροτών και σε εργοστάσια παραγωγής φυσικού αερίου.

Στην σαφώς προετοιμασμένη και συντονισμένη αυτή επίθεση, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έπαιξε το γνωστό του ρόλο. Όλοι οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι της ολιγαρχίας είχαν τις τελευταίες εβδομάδες μια κεκλεισμένη των θυρών συνάντηση με τον Αμερικανό πρέσβη. Αυτό οδήγησε τον Πρόεδρο Μοράλες την επόμενη ημέρα κιόλας να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και να απαιτήσει τη φυγή του Αμερικανού πρέσβη από τη χώρα, αναγνωρίζοντας ότι σχεδιάζεται πραξικόπημα εναντίον  του.

Παρά το γεγονός ότι η αντίδραση αυτή είναι καταρχήν σωστή, δεν είναι αρκετή και η επίκληση της κυβέρνησης στην αστική νομιμότητα για την επαναφορά της σταθερότητας στη χώρα είναι εντελώς ανούσια. Οι επιθέσεις της άρχουσας τάξης δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν σε αστικοδημοκρατικά πλαίσια, ιδιαίτερα αφού οι ίδιοι οι αστοί δεν τα σέβονται. Γνωρίζουν καλά ότι είναι η μειοψηφία και για αυτό χρησιμοποιούν όλη την οικονομική και πολιτική δύναμη τους για να υποσκάψουν και να ανατρέψουν την κυβέρνηση Μοράλες.

Από την άλλη, οι μάζες βρίσκονται μεταξύ της απραξίας των κυβερνητικών εκπροσώπων και της εντεινόμενης επίθεσης της ολιγαρχίας. Έτσι, οι μαζικές οργανώσεις ανέλαβαν δράση. Το συνέδριο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων για την Αλλαγή αποφάσισε νέες κινητοποιήσεις στη Σάντα Κρουζ και πανεθνική πορεία στο Κοινοβούλιο ενώ γίνονται προσπάθειες να οργανωθεί μαζική συνάντηση στην ίδια επαρχία με τη συμμετοχή του Συνδικάτου Εργατών Περιφέρειας, καθώς και οργανώσεις αγροτών. Παράλληλα οι σύντροφοι μας του βολιβιανού τμήματος της Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης προσπαθούν να οργανώσουν έκτακτη συνάντηση στο Ποτοσί (άλλη μια επαρχία που ελέγχει η ολιγαρχία) μεταξύ των μαζικών οργανώσεων εργατών και αγροτών για συνεννόηση και οργάνωση της αντεπίθεσης τους.       

Η ολιγαρχία είναι μειοψηφία, αλλά είναι καλά εξοπλισμένη, καλά χρηματοδοτούμενη και επιθετική. Από την άλλη η κυβέρνηση φαίνεται να αντιδρά αδύναμα, χωρίς να απαντά στις επιθέσεις με αρνητικές συνέπειες για το ηθικό των μαζών που την υποστηρίζουν. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το πραξικόπημα της ολιγαρχίας, είναι η μαζική κινητοποίηση του λαού στους δρόμους.        

Η Εθνική Συνομοσπονδία Εργατών και οι οργανώσεις αγροτών και ιθαγενών θα πρέπει να οργανώσουν μαζικές συναντήσεις σε όλες τις αστικές και αγροτικές περιοχές για να συζητήσουν για το αναπτυσσόμενο πραξικόπημα. Σε αυτές τις συναντήσεις πρέπει να δημιουργηθούν Λαϊκές Επιτροπές και Επιτροπές Αυτοάμυνας για την υπεράσπιση των μαζικών οργανώσεων και τη συλλογική αντιμετώπιση των φασιστικών οργανώσεων και να ζητήσουν τον εξοπλισμό τους. Ακόμα πρέπει να απαιτήσουν να ψηφιστεί νόμος που να απαλλοτριώνει τις περιουσίες και τον πλούτο όλων εκείνων που συνεργαστήκαν, συμμετείχαν και χρηματοδότησαν το πραξικόπημα της ολιγαρχίας. Και η εφαρμογή αυτού του νόμου δεν πρέπει να αφεθεί στους εισαγγελείς, δικαστές και αστυνομικούς της ολιγαρχίας, αλλά να γίνει άμεσα από τις οργανώσεις εργατών και αγροτών υπό την εξουσία των μαζικών Λαϊκών Επιτροπών.

Οι μάζες των εργατών και αγροτών της Βολιβίας έχουν δείξει το επαναστατικό τους θάρρος και την αποφασιστικότητα τους εδώ και πολλά χρόνια. Μπορούν να εκδιώξουν την άρχουσα τάξη σε κάποιες μέρες, αν οπλισθούν με ένα σαφές πρόγραμμα και οργανωθούν γύρω από ένα σαφές σχέδιο αγώνα.. Το 1952, οι μεταλλεργάτες μόνοι τους νίκησαν τον στρατό των αστών και κατέκτησαν την εξουσία. Το κατόρθωμα αυτό μπορεί να επαναληφθεί. Η απειλή είναι πολύ σοβαρή. Οι συμβιβασμοί με τους αστούς θα  οδηγήσουν μόνο στην ήττα. Τώρα είναι η ώρα η εργατική τάξη να αντεπιτεθεί και να διαλύσει την οικονομική και πολιτική δύναμη της ολιγαρχίας.

Θωμάς Γεωργίου

Πηγή: marxist.com