Γράφτηκε: Ιούνης 1939
Πηγή: Tα Λαϊκά Μέτωπα Εκδόσεις Σύνδεσμος “Παντελής Πουλιόπουλος”, Aθήνα, 1997
Online Έκδοση: Ελληνικό Αρχείο Παντελή Πουλιόπουλου,Σεπτέμβρης 2003
HTML Markup: Αντώνης Μεγρέμης για το Αρχείο των Μαρξιστών στο Internet, 2003

1. Προς το νέο πόλεμο

Το σύστημα των Βερσαλλιών, που έκλεισε τον παγκόσμιο πόλεμο του 1914-18, έχει τώρα καταρρεύσει τελειωτικά. Οι ιμπεριαλιστικοί αν­ταγωνισμοί για το ξαναμοίρασμα των αγορών του κόσμου, των αποι­κιακών σκλάβων και του πλούτου της υδρογείου θέτουνε σήμερα και πά­λι τον πόλεμο στην ημερήσια διάταξη της παγκόσμιας πολιτικής, και στην Άπω Ανατολή από δυο χρόνια τώρα ο ληστρικός πόλεμος της Ιαπωνίας για την κατάχτηση της απέραντης Κίνας συνεχίζεται με 3.000.000 ως τώρα σκοτωμένους και αναπήρους. Διπλωματία και επιτελείο, επιστήμη και τεχνική, το μεγαλύτερο μέρος της εργατικής δύνα­μης των λαών έχουνε κινητοποιηθεί από τις καπιταλιστικές κυβερνήσεις για την προετοιμασία του νέου πολέμου. Η αγριότητά του και οι κα­ταστροφές που θα φέρει στις καταχτήσεις του ανθρώπινου πολιτισμού προκαλούν ίλιγγο και σ’ αυτούς ακόμα τους ηγέτες των καπιταλιστι­κών Δυνάμεων, που τον ετοιμάζουνε με πυρετώδη ταχύτητα. Η σημερι­νή εξέλιξη των γεγονότων στην Ευρώπη, στην Ανατολή και στον κόσμον όλο είναι μια τραγική επαλήθευση της κομμουνιστικής θέσης, της διατυπωμένης από την Κομμουνιστική Διεθνή στα χρόνια του Λένιν: ότι αν η προλεταριακή επανάσταση δεν κατέλυε την εξουσία των καπιταλι­στών και στις άλλες χώρες όπως στη Ρωσία, νέα παγκόσμια ανθρωπο­σφαγή θα γινότανε αναπότρεπτη.

2. Δεύτερη και Τρίτη Διεθνής

Τα εθνικά τμήματα και των δυο αυτών «Διεθνών» έχουνε ποδοπα­τήσει επαίσχυντα κάθε παράδοση του προλεταριακού διεθνισμού. Είναι σήμερα απροκάλυπτοι πράχτορες της εθνικής τους μπουρζουαζίας, ιδεο­λογικοί προετοιμαστές του νέου ιμπεριαλιστικού πολέμου, διαφθορείς της ταξικής συνείδησης των εργατικών μαζών.

3. Ο ρόλος των σοσιαλπροδοτών

Στις κοινοβουλευτικές χώρες της Δύσης τα κόμματα αυτά κηρύτ­τουν από τώρα την «ιερή ένωση» με τη μπουρζουαζία, τον «αντιφασι­στικό» πόλεμο υπέρ της αστικής «δημοκρατίας» και καλούνε τους ερ­γάτες να υπερασπίσουνε με το αίμα τους την «αυτοκρατορία μας», δη­λαδή τον ιμπεριαλιστικά ζυγό της εθνικής τους κεφαλαιοκρατίας επάνω σε εκατομμύρια αποικιακών λαών (Γαλλία, Αγγλία).

4. Βασικός χαραχτήρας του νέου πολέμου

Ο πόλεμος που έρχεται είναι πόλεμος ιμπεριαλιστικός, κι αυ­τός επίσης, ένας θανάσιμος σπασμός του ανταγωνιστικού συστήματος του παγκόσμιου καπιταλισμού, συστήματος που έχει παρακμάσει και περνάει μια γενική κρίση, θα είναι κι αυτός μια έκφραση της βασικής αντίφασης ανάμεσα στις γιγαντιαίες σύγχρονες παραγωγικές δυνάμεις και στο αναρχικό περίβλημα της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας. Ειδικότερα η σημερινή σύγκρουση φέρνει στα χέρια την ομάδα των καπιταλιστικών χωρών που νικήθηκαν ή έμειναν αχόρταστες στον πόλεμο του 1914-18 (Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία) με το συνασπισμό των χορτάτων νικη­τών. Οι πρώτοι ζητούνε νέο «ζωτικό χώρο», νέες δηλαδή ληστρικές κα­ταχτήσεις, οι δεύτεροι «αμύνονται κατά των επιτιθεμένων», δηλαδή προφυλάσσουνε με το όπλο την παλιά τους λεία και ζητούνε να τη μεγαλώσουνε με το νέον πόλεμο.

5. Φασίστες και δημοκράτες ιμπεριαλιστές

Η βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση στις δυο μεγάλες ευρω­παϊκές χώρες του αχόρταστου ιμπεριαλισμού, σε συνδυασμό με την και­ροσκοπική πολιτική των εργατικών κομμάτων, έφερε εκεί στην εξουσία τη φασιστική αντεπανάσταση, αντί να φέρει την κοινωνική επανά­σταση. Η «ολοκληρωτική» πολιτική στις χώρες αυτές είναι μια αντι­δραστική δέσμευση της οικονομίας στο μάγγανο μιας χιμαιρικής «αυ­τάρκειας» που, ενώ ασφαλίζει τα κέρδη των μεγιστάνων του κεφαλαίου, ξεθεώνει με την υπερεργασία και με τον υποσιτισμό τις μάζες και τις υποβάλλει σε αφόρητο πολιτικό ζυγό για το σκοπό της πολεμικής προε­τοιμασίας. Για τον ίδιο σκοπό και στις μεγάλες Δημοκρατίες η κεφαλαιοκρατία αφαιρεί βαθμιαία τις κοινωνικές καταχτήσεις του προλετα­ριάτου, αυξάνει τις ώρες εργασίας και στερεί τις μάζες από τις πολιτι­κές τους ελευθερίες με σκεπασμένες κοινοβουλευτικές μέθοδες (Νταλαντιέ στη Γαλλία κλπ.). Τόσο στις «ολοκληρωτικές» όσο και στις «δημοκρατικές» χώρες το προλεταριάτο και όλοι οι εργαζόμενοι δε μπορούνε να έχουνε καμιά απολύτως κοινότητα συμφερόντων με την ιμπε­ριαλιστική κεφαλαιοκρατία, που για να διατηρήσει ή ν’ αυξήσει τις ληστρικές καταχτήσεις της ετοιμάζεται κι από τα δυο μέρη να εξαπο­λύσει την πολεμική μάστιγα.

6. Τα συνθήματα των ιμπεριαλιστών

Τα συνθήματα των «φτωχών», «αντιπλουτοκρατικών» (!) χωρών που τάχα για να ζήσουνε τους πληθυσμούς των (!) ζητάνε να καταχτήσουνε νέα εδάφη, καθώς και τα συνθήματα της «αντιφασιστικής άμυνας των δημοκρατιών», είναι απλώς δημαγωγικά προκαλύμματα των δύο αντίπαλων ληστρικών συμμοριών. Προετοιμάζουν ιδεολογικά για τον πόλεμο τις μάζες των αντίστοιχων χωρών που άσβηστο διατηρούνε μέ­σα τους το μίσος κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Παίζουνε τον ίδιο ρόλο που στα 1914 έπαιζαν η άμυνα κατά του «πρωσσικού μιλιταρισμού», τα «δίκαια των εθνοτήτων» κ.τ.τ.
Από την οικονομική ασφυξία, την εξαθλίωση και τη μαύρη σκλα­βιά, όπου οδήγησαν τους λαούς οι «ολοκληρωτικές» διχτατορίες, θα τους σώσει όχι ο «ολοκληρωτικός πόλεμος» που αυτές ετοιμάζουνε σαν εντολο­δόχοι των τραστ, παρά η σοσιαλιστική επανάσταση κ' οι Ενωμένες Σοσιαλιστικές Πολιτείες της Ευρώπης και του κόσμου που θα οργανώσουνε συστηματικά την οικονομική και πνευματική συνεργασία των λαών.
Από την άλλη μεριά ο πόλεμος που ετοιμάζουν οι «δημοκρατικές» Δυνάμεις δεν είναι «αντιφασιστικός», αλλά ιμπεριαλιστικός για τη συν­τήρηση της ηγεμονίας τους και για νέα λεία.

7. Η απάτη του «αντιφασισμού»

Η λυσσασμένη σωβινιστική προπαγάνδα, που με τη σημαία του «αντιφασισμού» κάνουνε τα κόμματα της 2ης και 3ης Διεθνούς στις δημοκρατικές χώρες και πού την κανοναρχάει η μοσχοβίτικη γραφειοκρα­τία, είναι το καλλίτερο μέσο για την επιτυχία της εθνικιστικής δημαγω­γίας του Χίτλερ και του Μουσολίνι στους Γερμανούς και Ιταλούς προ­λετάριους. Αντίθετα μια αναβίωση του ταξικού διεθνισμού και μια επα­ναστατική κινητοποίηση των εργατών εναντίον των καπιταλιστών κυ­ριάρχων στις δημοκρατικές χώρες θα είχε τεράστια απήχηση στους εργά­τες των «ολοκληρωτικών» χωρών και θα είταν αληθινός δυναμίτης στα θεμέλια του εθνικοσοσιαλισμού και του φασισμού.
Οι συμφωνίες Λαβάλ - Μουσολίνι που άφησαν ελεύθερα τα χέρια του φασισμού για να υποδουλώσει την Αιθιοπία, η «συμφωνία κυρίων» Αγγλίας - Ιταλίας, ο σατανικός καταμερισμός εργασίας μεταξύ δημο­κρατιών και φασισμού με το μπλοκάρισμα των αγωνιζόμενων Ισπανών εργατών («πολιτική μη επέμβασης» Μπλούμ-Στάλιν-Ήντεν) για την αποτροπή της κοινωνικής επανάστασης στην ιβηρική χερσόνησο, που ‘δωσε τη νίκη στο Φράνκο με τα όπλα του Μουσολίνι και του Χίτλερ, η απορρόφηση της Αυστρίας, Τσεχοσλοβακίας, Μέμελ, Αλβανίας από τις ολοκληρωτικές χώρες δίχως αντίσταση από τις Δημοκρατίες από το φόβο μπρος στις κοινωνικές συνέπειες μιας κατάρρευσης των ολοκλη­ρωτικών κυβερνήσεων στην Ευρώπη, η πολιτική του Μόναχου, τα μισο-διχτατορικά μέτρα στη Γαλλία κατά της εργατικής τάξης-φτάνουνε και μόνα τους τα γεγονότα αυτά για να δείξουνε την πραγματική αξία του «αντιφασισμού» των καπιταλιστικών Δημοκρατιών, ακόμα κι όταν αυτές είχανε κυβερνήσεις αστικού συνασπισμού με τα δυο σοσιαλπροδοτικά κόμματα (πολιτική «Λαϊκού Μετώπου»).
Από την άλλη μεριά και μέσα στον «Άξονα» οι αντιθέσεις ιμπερια­λιστικών βλέψεων Ιταλίας - Γερμανίας δεν εξαφανίζονται (αντίθετες ηγεμονευτικές τους βλέψεις στη Μεσευρώπη, στο Δούναβη, στη Βαλκανική και Εγγύς Ανατολή). Οι πολεμικοί συνασπισμοί οι σημερινοί, όπως καί στο 1914, είναι όχι ιδεολογικών αρχών, άλλα περιστατικές συμφωνίες ανάμεσα σε ιμπεριαλιστές ληστές με όλους τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς που βγαίνουν απ’ αυτή τη φύση του καπιταλιστικού συ­στήματος. Δεν υπάρχει σήμερα μεγαλύτερη απάτη από κείνη που διαπράττουν ο σταλινισμός και η σοσιαλδημοκρατία με την προπαγάνδα του δήθεν «αντιφασιστικού» πολέμου. Ο πόλεμος δεν είναι μεταξύ δη­μοκρατιών και φασιστών, αλλά μεταξύ αντίπαλων ιμπεριαλιστών λη­στών κάτω από διαφορετική δημαγωγική σκηνοθεσία. Το φασισμό μπορεί να τον γκρεμίσει σαν κυβερνά, να τον αποτρέψει όπου απειλείται η επικράτηση του και μαζί μ’ αυτόν να απαλλάξει την Ευρώπη και τον κόσμο από τη μάστιγα του ιμπεριαλιστικού πολέμου μόνον η προλεταριακή επανάσταση σε δημοκρατικές και σε φασιστικές χώρες. Όχι φασισμός ή δημοκρατία, αλλά καπιταλισμός ή σοσιαλισμός είναι το πρόβλημα που βάζει σήμερα η Ιστορία μπροστά στην επαναστατική τάξη.

8. Χρεοκοπία της σταλινικής διπλωματίας

Όλη η πολιτική της σταλινικής γραφειοκρατίας πριν και μετά την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία οδήγησε στη διάλυση πολλά κόμματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς και μαζί με τη 2η Διεθνή συνετέ­λεσε σε νέα σειρά ήττων του εργατικού κινήματος στην Αυστρία, Ισπα­νία, Τσεχοσλοβακία, Ελλάδα. Στερημένη η εξωτερική πολιτική της ΕΣΣΔ από το μοναδικό σίγουρο σύμμαχό της, από ένα ισχυρό διεθνικό κίνημα του προλεταριάτου, όντας στα χέρια του προνομιούχου στρώματος μιας συντηρητικής γραφειοκρατίας με στενό εθνικό ορίζοντα, προσπάθη­σε να σωθεί από τη διεθνή απομόνωση με την ιλιγγιώδη στροφή του 1933: είσοδο στην Κοινωνία των Εθνών, υπεράσπιση του στάτους κβό της ληστρικής συνθήκης των Βερσαλλιών, προσανατολισμός σε ένα συνα­σπισμό με τους δημοκρατικούς ιμπεριαλιστές της Δύσης (Γαλλοσοβιετικό Σύμφωνο, «μή επέμβασης» στην Ισπανία). Από τότε τα σταλινικά κόμ­ματα των δημοκρατικών χωρών, εκμαυλισμένα από τους γραφειοκράτες της Μόσχας στον πιο χυδαίο πατσιφισμό, στον εθνικισμό και στην ατα­ξική πολιτική, έγιναν πραχτορεία της εθνικής τους μπουρζουαζίας και του ντόπιου μιλιταρισμού.
Το Μόναχο (προσπάθεια των «συμμάχων και φίλων της ΕΣΣΔ» Δημοκρατιών να στρέψουν τις έπεχτατικες βλέψεις του γερμανικού ιμπε­ριαλισμού στην Ουκρανία) και η επαίσχυντη κατάρρευση του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία, Ισπανία, Τσεχοσλοβακία (στην πρώτη με την κοινοβουλευτική αντεργατική διχτατορία του «σύμμαχου» Νταλλαντιέ, του «δυνατού» ανθρώπου του Επιτελείου και του Χρηματιστηρίου, στη δεύτερη με τη νίκη του Φράνκο, στην τρίτη με την άμαχη μέσα σε μια μέρα υποδούλωση της Τσεχοσλοβακίας κάτω από τη φτέρνα του χιτλε­ρισμού) ήρθανε να κάνουν ανάγλυφη τη χρεοκοπία της εξωτερικής πολι­τικής του Στάλιν και, συνέπεια της φοβερή, την ακόμη μεγαλύτερη διεθνή απομόνωση του εργατικού κράτους. Ο κλονισμός του γοή­τρου της ΕΣΣΔ μέσα στις εργατικές μάζες του κόσμου έγινε τώρα ακό­μα μεγαλύτερος από όσος είτανε μετά τις δικαστικές σκηνοθεσίες, τις δολοφονίες και «εκκαθαρίσεις» των ετών 1935-37.

9. Ο Στάλιν σε αδιέξοδο: Άμεσος o κίνδυνος της ΕΣΣΔ !
Νέα στροφή;

Με την καθαίρεση του Λιτβίνωφ, ήρωα και αποδιοπομπαίου τράγου της διπλωματικής στροφής του ίδιου του Στάλιν στα 1933, ο τελευταίος αυτός προσπαθεί παραπαίοντας να βγει από το αληθινό διπλωματικό αδιέξοδο όπου οδήγησε την ΕΣΣΔ. Με το λόγο του το Μάρτη του 1939 φαίνεται να θέλει να παρουσιάσει την αναγκαστική διπλωματική απομόνωσή του σαν τη σοφότερη πολιτική πού, τάχα ο ίδιος τώρα διαλέγει, πάνω και ανάμεσα από τους δυο καπιταλιστικούς συνασπισμούς. Ταυτό­χρονα (λόγος του Μολότωφ το Μάη του 1939) ζητεί ν' αποκαταστήσει ομαλότερες σχέσεις με τις δυνάμεις του Άξονα (πού κι αυτές χαραχτηριστικά χαμηλώσανε τον τόνο της αντιρωσικής τους πολεμικής), ενώ είναι νωπό ακόμα το αίμα των σοβιετικών στρατηγών και του Τουχατσέφσκι που φαίνεται είχανε διατυπώσει επιφυλάξεις για την πρωτύτερη σταλινική πολιτική του στάτους κβό, ευνοϊκές ίσως για ένα ξαναγύρισμα στην πολιτική του Ραπάλλο.
Την εξωτερική πολιτική του Κρεμλίνου την καθορίζει σήμερα απο­κλειστικά η φροντίδα της αποσυντιθέμενης απολυταρχικής γραφειοκρα­τίας για την πολιτική της αυτοσυντήρηση. Γι αυτό σήμερα, σε απόγνω­ση, χαϊδεύει την αντιδραστική ουτοπία μιας ειρηνικής εθνικής αυτοαπομόνωσης ανάμεσα σε καπιταλιστικές Δυνάμεις που είναι έτοιμες για το ένοπλο ξαναμοίρασμα του κόσμου και βλέπουν από τη μια με­ριά με βουλιμία τον πλούτο της σοβιετικής χώρας και από την άλλη με ταξική ανησυχία το ενδεχόμενο μιας αναβίωσης και επικράτησης του επαναστατικού διεθνιστικού κινήματος στο σοβιετικό προλεταριάτο που ως τα σήμερα πιέζεται από τη σοβιετική γραφειοκρατία. Γι' αυτούς τους λόγους τα τυχοδιωχτικά ζιγκ-ζαγκ στην εξωτερική πολιτική της στα­λινικής γραφειοκρατίας, που’χει χάσει τα νερά της, προκαλούνε τη δυσα­ρέσκεια όχι μόνο των εργατών της ΕΣΣΔ αλλά και της δεξιάς πτέρυγας (εθνικιστικά - φασιστόφιλα στοιχεία) του γραφειοκρατικού μηχανισμού (τάση «Μπουτιένκο») που έπιδιώκουνε τώρα σταθερά μια παλινόρθωση του καπιταλισμού με εθνικοσοσιαλιστική μορφή. Αν σ' αυτό το διπλω­ματικό κράχ προσθέσουμε τον αποκεφαλισμό του Ερυθρού Στρατού με τις νέες ομαδικές εκτελέσεις και τις αθρόες εκκαθαρίσεις των καλλίτε­ρων αρχηγών του που συνεχίζονται (Μπλύχερ, Γιεγκόρωφ κλπ.) και τις κακές συνέπειες της γραφειοκρατικής εφαρμογής των σχεδίων στις πο­λεμικές βιομηχανίες (ζήτημα ποιότητας, κόστους), συμπληρώνεται η ει­κόνα των ολέθριων συνεπειών που έχει η πολιτική του σταλινισμού γι' αυτή την ύπαρξη της ΕΣΣΔ σαν εργατικού κράτους μπροστά στον πόλεμο που έρχεται.

10. Yπεράσπιση του εργατικού κράτους! Κάτω ο Κάιν-Στάλιν !