Home arrow Τέχνη και Επιστήμη arrow Καπιταλισμός εναντίον τεχνολογίας – Μέρος Β΄
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Home
Προσυνεδριακός ΣΥΝ
Πολιτική
Οικονομία
Εργατικό Κίνημα
Νεολαία
Ιστορία
Διεθνή
Μαρξιστική θεωρία
Τέχνη και Επιστήμη
Δραστηριότητες
Αρχείο Ted Grant
ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ
ΚΚΕ
Εκδόσεις
Διεθνές Μαρξιστικό Κίνημα
Αναζήτηση
manifesto_imt_crisis-gr2.jpg
 
ltsm.jpg
Καπιταλισμός εναντίον τεχνολογίας – Μέρος Β΄ Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Mike Palecek   
10.11.09
Τεχνολογία και Βιομηχανία

Ιδίως στην παρασκευαστική βιομηχανία υποτίθεται ότι η καπιταλιστική καινοτομία βρίσκεται στο στοιχείο της. Μας λένε ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών θα οδηγήσει σε καλύτερα προϊόντα, χαμηλότερες τιμές, νέες τεχνολογίες και νέα καινοτομία. Αλλά και πάλι, μετά από μια πιο προσεκτική ματιά βλέπουμε ότι το ιδιωτικό συμφέρον χρησιμεύει περισσότερο ως εμπόδιο παρά ως καταλύτης. Διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εμπορικά μυστικά εμποδίζουν την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Οι πετρελαϊκές εταιρείες ειδικότερα, έχουν μια μακρά ιστορία αγοράς διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, μόνο και μόνο για να εμποδίσουν τα προϊόντα αυτά να εισέλθουν ποτέ στη αγορά.

Ο ανταγωνισμός, μπορεί να χρησιμεύσει ως κίνητρο για την ανάπτυξη νέων προϊόντων. Όμως, όπως έχουμε ήδη δει παραπάνω, μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως κίνητρο για την εμπόδιση νέων προϊόντων να δουν το φως της ημέρας. Οι εταιρείες δεν αρνούνται μόνο τη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη νέων προϊόντων που μπορούν να τους προκαλέσουν ζημιά, αλλά μερικές φορές παίρνουν εξωπραγματικά μέτρα για να εμποδίσουν κάποιον άλλον να κάνει την ίδια έρευνα.

Το ντοκιμαντέρ που βγήκε το 2006 με τίτλο «Ποιός Σκότωσε το Ηλεκτρικό Αυτοκίνητο» περιγράφει λεπτομερώς το ρόλο των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, της αυτοκινητοβιομηχανίας και της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην εμπόδιση ενός εναλλακτικού αυτοκινήτου να βγει στην αγορά. Ο σκηνοθέτης υποστηρίζει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα ζημιωθούν, αν ποτέ ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο παραχθεί λόγω της απλότητας στη συντήρησή του. Ο τομέας των ανταλλακτικών των εταιρειών θα καταστρεφόταν. Οι πετρελαϊκές εταιρείες θα έβλεπαν μια δραστική μείωση της ζήτησης των προϊόντων τους, αν ο κόσμος χρησιμοποιούσε ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα. Υποστηρίζεται ότι οι κυψέλες υδρογόνου, οι οποίες έχουν πολύ λίγες πιθανότητες να εξελιχθούν σε μια χρήσιμη τεχνολογία, χρησιμοποιούνται για να αποσπάσουν την προσοχή μας από τις πραγματικές εναλλακτικές λύσεις. Ο σκηνοθέτης επιτίθεται στην Αμερικάνικη κυβέρνηση για τον προσανατολισμό της έρευνας μακριά από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και προς τις κυψέλες υδρογόνου.

Αλλά οι περισσότερες κατηγορίες είναι ενάντια στις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και την αυτοκινητοβιομηχανία. Το ντοκιμαντέρ δείχνει ότι οι ίδιες οι αυτοκινητοβιομηχανίες σαμποτάρανε την δική τους έρευνα για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Το χειρότερο είναι ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες έχουν αγοράσει τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τις μπαταρίες NiMH, ώστε να εμποδίσουν την χρήση τους στα ηλεκτρικά οχήματα. Αυτές είναι οι ίδιες μπαταρίες που χρησιμοποιούνται στους φορητούς υπολογιστές. Μεγάλες μπαταρίες αυτού του τύπου θα καθιστούσαν το ηλεκτρικό αυτοκίνητο πραγματικότητα. Αλλά η Chevron διατηρεί δικαίωμα βέτο σε κάθε διαδικασία χορήγησης αδειών ή χρήση της μπαταρίας NiMH και συνεχίζει να αρνείται την πώληση της εν λόγω μπαταρίας για ερευνητικούς σκοπούς. Μερικά υβριδικά αυτοκίνητα χρησιμοποιούν σήμερα μπαταρίες NiMH, αλλά τα υβριδικά οχήματα, παρόλο που είναι μία βελτίωση, εξακολουθούν να βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα.

Ενώ η αγορά των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την καταπολέμηση της καινοτομίας, υπάρχουν και άλλοι τρόποι με τους οποίους το καπιταλιστικό σύστημα εμποδίζει την έρευνα και την ανάπτυξη. Η ίδια η φύση του συστήματος βασίζεται στον ανταγωνισμό που καθιστά αδύνατη την συνεργατική έρευνα. Είτε πρόκειται για τη φαρμακευτική βιομηχανία, την αυτοκινητοβιομηχανία ή οποιαδήποτε άλλη, ο καπιταλισμός διαχωρίζει τους καλύτερους μηχανικούς και επιστήμονες μεταξύ των ανταγωνιστριών εταιρειών. Όποιος ασχολείται με την έρευνα και την ανάπτυξη προϊόντων είναι υποχρεωμένος να υπογράψει μια συμφωνία εμπιστευτικότητας με την εταιρεία ως προϋπόθεση για την πρόσληψή του. Δηλαδή αυτοί οι επιστήμονες, όχι μόνο δεν επιτρέπεται να εργαστούν μαζί, αλλά ούτε καν να συγκρίνουν τις σημειώσεις τους!

Η σύγκριση και η επιθεώρηση των ερευνών μεταξύ των ειδικών, υποτίθεται ότι είναι ένα σημαντικό κομμάτι της επιστημονικής μεθόδου. Συχνά υπάρχει σημαντική πρόοδος, όχι από μία ομάδα ερευνητών, αλλά από πολλές ομάδες. Μία ομάδα αναπτύσσει ένα κομμάτι του πάζλ και μία άλλη, ανακαλύπτει το άλλο και μια τρίτη ομάδα συνδέει όλο το πάζλ μαζί. Πως μπορεί ένα σύστημα που βασίζεται στον ανταγωνισμό να υποστηρίξει τέτοιες προσπάθειες συνεργασίας; Απλά, δεν μπορεί.

Οι κυβερνήσεις σαφώς αναγνωρίζουν αυτό το πρόβλημα, γιατί κάθε φορά που καλούνται να αντιμετωπίσουν μια σοβαρή κρίση, πετούν τα ιδανικά τους για την ελεύθερη αγορά στα σκουπίδια και στρέφονται στο δημόσιο τομέα. Έχει υποστηριχθεί πολλές φορές ότι ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, κερδήθηκε χάρη στην εθνικοποίηση και τον σχεδιασμό της οικονομίας. Ο καπιταλισμός στην Βρετανία τέθηκε ουσιαστικά σε αναμονή, έτσι ώστε η πολεμική προσπάθεια να μπορέσει να οργανωθεί αποτελεσματικά. Στις ΗΠΑ, τέτοια εθνικοποίηση μεγάλης κλίμακας δεν έγινε, αλλά όταν ήρθε η ώρα για την έρευνα και την ανάπτυξη, δεν εμπιστεύτηκαν τον ιδιωτικό τομέα να την χειριστεί.

Φοβούμενη ότι οι Ναζί ανέπτυσσαν την ατομική βόμβα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε ένα τεράστιο δημόσιο πρόγραμμα, ώστε να διασφαλίσει ότι θα ήταν οι πρώτοι που θα χρησιμοποιούσαν ένα όπλο μαζικής καταστροφής. Το σχέδιο Μανχάταν πέτυχε εκεί που ο ιδιωτικός τομέας δεν θα μπορούσε. Σε κάποιο σημείο, πάνω από 130.000 άτομα εργάζονταν για το σχέδιο. Οι καλύτεροι και οι πιο ευφυείς στον κόσμο συγκεντρώθηκαν σε μια μαζική συλλογική επιχείρηση. Ανακάλυψαν περισσότερα σχετικά με την πυρηνική σχάση σε διάστημα λίγων ετών, απ’ ότι είχαν κάνει στις δεκαετίες μετά την σχάση του πρώτου ατόμου το 1919. Ανεξάρτητα με το τι πιστεύει κανείς σχετικά με την ατομική βόμβα, αυτή ήταν σίγουρα μία από τις πιο σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις του 20ου αιώνα.

Μετάφραση: Δημήτρης Γάλλος
 
 
< Προηγ.   Επόμ. >
Πρόσφατες αναλύσεις...

Η Ε.Ε., η Ελλάδα και οι διεκδικήσεις της Αριστεράς

6ο Συνέδριο ΣΥΝ: Πολιτικός απολογισμός

Η κρίση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού

ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ Ή ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ: Μαρξιστική πλατφόρμα συμβολής στο διάλογο για το έκτακτο (6ο) συνέδριο του ΣΥΝ 

Ποιες διεκδικήσεις πρέπει να προβάλει η Αριστερά 

Το εργατικό κίνημα μπροστά στην επίθεση του Κεφαλαίου 

Για την αναγκαιότητα του Ενιαίου Εργατικού Μετώπου 

Το σχέδιο "διάσωσης" και η Αριστερά

"Σχέδιο διάσωσης" : Υποκρισία - πρόκληση - εξαπάτηση

Ασφαλιστικό : Τι πρέπει να διεκδικήσουμε

Η καπιταλιστική μάστιγα της ανεργίας και οι αναγκαίες διεκδικήσεις

10ο Συνέδριο ΚΝΕ: Κριτική στις θέσεις του Κ.Σ.

Η θέση των Μαρξιστών για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Κριτική στα 15 σημεία του ΣΥΡΙΖΑ - Τι πρέπει να διεκδικεί ένα αληθινά σοσιαλιστικό Πρόγραμμα

   facebook_logo.jpg
 
771px-synaspismos_logo.png 
 
99eanlogo.jpg
 
iskra.jpg
 
petralona_thiseio_syn.jpg
 
logo_syriza.jpg
 
  
g_hov_logo.png

ted.jpg
  

© 2010 ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.