Από την «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ»

 

 

Του ΔΗΜ. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ

ΤΟ ΥΨΗΛΟ κόστος δανεισμού του Δημοσίου και οι δυσκολίες που φαίνεται να αντιμετώπιζε μέχρι πρότινος τουλάχιστον το τελευταίο στη χρηματοδότησή του από τις αγορές, έχουν βάλλει φωτιά στις τράπεζες.

Η ρευστότητα αναδεικνύεται πλέον σε σημαντικό ζήτημα για τους τραπεζίτες που βρίσκονται επίσης αντιμέτωποι με την αύξηση των προβληματικών δανείων λόγω της οικονομικής κρίσης. Αν και πάνω από το 80% των δανείων των ελληνικών τραπεζών χρηματοδοτούνται από καταθέσεις -το ποσοστό ανερχόταν στο 86% των συνολικών δανείων των πέντε μεγαλύτερων πιστωτικών ιδρυμάτων στο τέλος Σεπτεμβρίου- η κατάσταση δεν είναι καθόλου ενθαρρυντική.

Οπως είναι φυσικό ενδεχόμενα προβλήματα ρευστότητας των τραπεζών θα μεταφραστούν σε ακριβότερα -και λιγότερα- δάνεια προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Θεωρείται βέβαιο ότι οι τράπεζες θα προσπαθήσουν να περάσουν, έστω εν μέρει, το υψηλότερο κόστος δανεισμού στους πελάτες τους. Επιπλέον, η περιορισμένη ρευστότητα θα τις αναγκάσει να μειώσουν τις πιστώσεις προς την οικονομία, χειροτερεύοντας τις προοπτικές ανάπτυξης της χώρας το 2010.

Οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις των αναλυτών και των τραπεζιτών θέλουν τις συνολικές καταθέσεις του ελληνικού τραπεζικού συστήματος να παραμένουν στάσιμες ή να υποχωρούν το 2010. Οι καταθέσεις και τα ρέπος των κατοίκων Ελλάδος διαμορφώνονταν στα 242 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου στο τέλος Νοεμβρίου.

Σημειωτέον ότι οι καταθέσεις από κατοίκους Ελλάδος μειώθηκαν, γεγονός που αποδίδεται κυρίως σε εκροές λόγω του θέματος που προέκυψε με το «πόθεν έσχες» των καταθέσεων.

Οι τράπεζες έχουν το 2010 λήξεις ομολόγων και άλλων χρεογράφων που εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 15 δισ. ευρώ, μαζί με τις ιδιωτικές τοποθετήσεις και πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν. Οι υποβαθμίσεις, όμως, της πιστοληπτικής τους ικανότητας από την S&Ρ, την Moody's και την Fitch έχουν καταστήσει αφενός ακριβότερο το κόστος δανεισμού από τις κεφαλαιαγορές και αφετέρου πιο δυσπρόσιτο.

Ακόμη όμως κι αν μπορούσαν να δανεισθούν στις διεθνείς κεφαλαιαγορές εκδίδοντας ομόλογα, το κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο από πριν. Σύμφωνα με τον γενικό οικονομικό διευθυντή της Εθνικής κ. Θωμόπουλο, το επιπλέον κόστος των τραπεζών από την αναχρηματοδότηση τίτλων που λήγουν θα ανέλθει στα 400-500 εκατ. ευρώ το 2010 αν οι τράπεζες δανείζονται με spreads που είναι ίσα ή μεγαλύτερα με τα σημερινά του Δημοσίου.

Τα πράγματα δεν είναι καλύτερα στην αγορά repos όπου οι τράπεζες καταφεύγουν για βραχυπρόθεσμο δανεισμό από άλλες τράπεζες, κυρίως ξένες, με ενέχυρο ομόλογα του Δημοσίου.

Πολλές ξένες τράπεζες έχουν μειώσει τις γραμμές πίστωσης προς τις ελληνικές λόγω του αυξημένου ρίσκου της χώρας, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να δανείζονται για μικρότερα ποσά και χρονικές διάρκειες, πληρώνοντας ταυτόχρονα υψηλότερο επιτόκιο.

Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, οι τράπεζες εκτιμούν ότι το νομοσχέδιο που ψηφίσθηκε πρόσφατα για τις ρυθμίσεις οφειλών επιχειρήσεων και επαγγελματιών θα τους στερήσει πολύτιμη ρευστότητα. Επιπλέον, αναφέρουν ότι θα τους δημιουργήσει πρόβλημα σε υφιστάμενες τιτλοποιήσεις δανείων που χρησιμοποιούνται ως γνωστόν για την άντληση μεσοπρόθεσμης ρευστότητας. Αν οι φόβοι τους επιβεβαιωθούν, τότε θα χρειασθούν επιπλέον χρηματοδότηση.