Η ΓΑΛΛΙΑ ΤΟΥ 1789 ΚΑΙ Η ΡΩΣΙΑ ΤΟΥ 1917

Εξαιρώντας μία μόνο λέξη, η παραπάνω περιγραφή θα ταίριαζε απόλυτα στη νεόπλουτη κάστα των γραφειοκρατών που σφετερίστηκε την εξουσία στη Ρωσία μετά το θάνατο του Λένιν και οι οποίοι κατεδίωξαν τους πραγματικούς Μπολσεβίκους με τον ίδιο ζήλο όπως οι Θερμιδοριανοί  αντιδραστικοί στη Γαλλία κυνήγησαν και σύνθλιψαν τους Ιακωβίνους. Και στις δύο περιπτώσεις, έχουμε να κάνουμε με τη μικροαστική αντίδραση απέναντι στην επανάσταση, στο χρονικό εκείνο σημείο όπου οι μάζες, φθαρμένες από τα χρόνια αγώνων και θυσιών, είχαν αρχίσει να πέφτουν σε αδράνεια και αδιαφορία. Αυτή είναι εξάλλου και η αιτία της ήττας των Ιακωβίνων στη Γαλλία και των υποστηρικτών του Τρότσκι στη Ρωσία από άνδρες που από κάθε άποψη και κύρια σε σχέση με το ηθικό και πνευματικό τους επίπεδο, ήταν πολύ υποδεέστεροι.

Ασφαλώς το ταξικό περιεχόμενο των δύο Επαναστάσεων - της Γαλλικής και της Ρώσικης – ήταν διαφορετικό. Έτσι, κάθε ιστορική αναλογία στέκει μόνο εντός ορισμένων ορίων. Οι Θερμιδοριανοί ήταν εκπρόσωποι της ανερχόμενης αστικής τάξης, η οποία ήταν ο πραγματικός κερδισμένος της Γαλλικής Επανάστασης. Η Σταλινική γραφειοκρατία δεν ήταν μια τάξη, με την έννοια που χρησιμοποιούν τη λέξη οι Μαρξιστές. Δεν κατείχε τα μέσα παραγωγής, αλλά ήταν ένα παρασιτικό μόρφωμα στο σώμα του εργατικού κράτους. Οι εξουσίες και τα προνόμια της εξαρτιόνταν από την εθνικοποιημένη ιδιοκτησία που εγκαθίδρυσε η Οκτωβριανή Επανάσταση. Για την υπεράσπιση αυτών των νέων μορφών ιδιοκτησίας από τα αστικά στοιχεία στη Ρωσία, οι Σταλινικοί στηρίχθηκαν στην εργατική τάξη και πέτυχαν αποφασιστικά πλήγματα στους κουλάκους και τους ανθρώπους της ΝΕΠ («ΝΕΠμεν»). Αλλά αυτό το έκαναν, όχι για να επιστρέψει η Ρωσία στο δημοκρατικό σοβιετικό σύστημα που εγκαθιδρύθηκε από τους Λένιν και Τρότσκι, αλλά για να αναγείρουν μια φρικτή, ολοκληρωτική καρικατούρα εργατικού κράτους.

Τη στιγμή λοιπόν που στη Γαλλία η αποκρυστάλλωση μιας αστικής επανάστασης υπό την ηγεσία του Ναπολέοντα οδήγησε σε αστικό Βοναπαρτισμό, στη Ρωσία ο εκφυλισμός μιας προλεταριακής επανάστασης υπό τον Στάλιν οδήγησε σε προλεταριακό Βοναπαρτισμό.

Δεδομένου του αστικού χαρακτήρα της Γαλλικής Επανάστασης, κανένα άλλο αποτέλεσμα δεν ήταν δυνατό. Είναι αλήθεια πως η Επανάσταση υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχής λόγω της συμμετοχής των πληβειακών μαζών. Εξαιτίας αυτής της συμμετοχής εξάλλου, η Επανάσταση πήγε πολύ πιο μακριά απ’ ότι θα ήταν δυνατό σε αστική βάση. Οι μάζες έπρεπε όμως μετά να μπουν στη θέση τους και να πάρουν το μάθημά τους! Αυτό φάνηκε κατά την αιματηρή κατάπνιξη μιας σειράς εξεγέρσεων κατά τη διάρκεια του 1795 και ιδιαίτερα στο ξεσήκωμα του Οκτώβρη στο Παρίσι που κατεστάλη βιαίως από το στρατηγό Μπαράς και το νεαρό υφιστάμενό του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.

Την τελευταία, επιθανάτια πνοή της Επανάστασης αποτέλεσε ένα επεισόδιο, γνωστό ως η «Συνομωσία των Ίσων», που καθοδηγήθηκε από τον François -Noël ("Gracchus") Babeuf (Γράκχο Μπαμπέφ) στα 1796. Σε μια τελευταία, απέλπιδα προσπάθεια να συγκρατηθεί η διολίσθηση προς την αντίδραση και σα διαμαρτυρία στην εξουσία και τα προνόμια των πλουσίων, μια νέα λέσχη ιδρύθηκε στο Παρίσι. Η «Εταιρία του Πάνθεον». Τα παλιά όνειρα της Επανάστασης ξύπνησαν ξανά. Παλιοί Ιακωβίνοι ενεργοποιήθηκαν στη λέσχη, η οποία οργάνωνε συναντήσεις σε μία κρύπτη υπό το φως φακού. Η λέσχη εξέδιδε μάλιστα και εφημερίδα, την «Le Tribun». Η Διοίκηση αισθανόμενη πως η λέσχη αυτή αποτελούσε δυνητική εστία εξέγερσης, έστειλε τον ίδιο τον Στρατηγό Βοναπάρτη να αναστείλει τη λειτουργία της, το Φλεβάρη του 1796.

Η άκρα αριστερή πτέρυγα της λέσχης, καθοδηγούμενη από τον Babeuf, σχημάτισε μια στασιαστική επιτροπή έξι ατόμων («Η Μυστική Διοίκηση») και προετοίμασε ένα ξεσηκωμό. Όμως, αυτά δεν ήταν παρά μόνο άδειες μορφές ενός κινήματος, του οποίου η ουσία είχε ήδη διαλυθεί. Το κίνημα του Babeuf ήταν πολύ πρόωρο και καθυστερημένο ταυτόχρονα. Ήταν πολύ αργά για δώσει νέα πνοή ζωής σε ένα κίνημα που είχε ήδη ολοκληρώσει την πορεία του και έφτασε στα ιστορικά του όρια, και πολύ νωρίς για να καταγράψει στα πανό του το σύνθημα της σοσιαλιστικής επανάστασης, της οποίας η ώρα ακόμα δεν είχε φτάσει.

Από την αρχή, η συνωμοσία του Babeuf ήταν καταδικασμένη. Οι στόχοι της ήταν ουτοπικοί: ζητούσε επιστροφή στο Σύνταγμα του 1793 και την αναβίωση του αρχικού ιδεαλισμού και της ειλικρίνειας της Επανάστασης. Μα ήταν αδύνατο να γυρίσουν πίσω οι δείχτες του ρολογιού. Όμως κατά κάποια έννοια, το κίνημα του Babeuf έδειχνε το δρόμο, όχι για επιστροφή στα 1793, αλλά στο μέλλον, στον αγώνα της εργατικής τάξης για σοσιαλισμό. Έγραψε στο πανό του την ιδέα της «Δημοκρατίας των Ίσων», στην οποία ο Κομμουνισμός θα καταργούσε τις διαφορές μεταξύ πλουσίων και φτωχών.

Λέγεται, με κάποια επιχειρήματα, ότι η Εκκλησία χτίστηκε πάνω στο αίμα των μαρτύρων της. Το ίδιο είναι αλήθεια για το επαναστατικό κίνημα και το κίνημα της εργατική τάξης γενικότερα. Η εξέγερση των Ίσων ήταν μια γενναία πράξη και ένα αγωνιστικό κάλεσμα για τις μελλοντικές γενιές που ηχούσε με ιδιαίτερη δύναμη στα επόμενα χρόνια. Οι οργανωτές της δε μπορούν να κατηγορηθούν για το ότι δεν κατανόησαν ότι οι υλικές συνθήκες για μια αταξική κοινωνία έπρεπε πρώτα να αναπτυχθούν κάτω από τον καπιταλισμό.

Αυτή τη σπουδαία παρατήρηση έκαναν οι Μαρξ και Έγκελς μισό αιώνα αργότερα. Αυτό που είναι σπουδαίο είναι ότι διατήρησαν την πίστη τους στο λαό τους και ποτέ δεν παραδόθηκαν, προτιμώντας να πεθάνουν από το να συρθούν σε μια ατιμωτική συνθηκολόγηση. Ηττήθηκαν και ήταν δεδομένο ότι θα ηττούνταν. Άφησαν όμως πίσω τους ένα λάβαρο και μια παράδοση για τις μελλοντικές γενιές. Με τον ίδιο τρόπο και η Τροτσκιστική Αριστερή Αντιπολίτευση, η οποία καθοδήγησε τη μάχη ενάντια στη Σταλινική πολιτική αντεπανάσταση στη Ρωσία, δημιούργησε μια παράδοση, πάνω στην οποία μπορούν να βασιστούν οι νεώτερες γενιές. Θυσίασαν εαυτούς, ώστε αυτό το ακηλίδωτο λάβαρο και οι παραδόσεις της Επανάστασης να μπορέσουν να διατηρηθούν.

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΕΦ

Ο Μπαμπέφ (Babeuf) σε καμία περίπτωση δεν ήταν απλά ένας ονειροπόλος ουτοπιστής χωρίς ελπίδα. Ήταν ένας πρακτικός επαναστάτης και έκανε όλα τα πρακτικά βήματα για να εξασφαλίσει την επιτυχία του ξεσηκωμού. Οι προετοιμασίες ήταν πληρέστατες. Όπλα είχαν αποθηκευτεί. Πυρομαχικά είχαν μαζευτεί. Είχαν εκπονηθεί σχέδια ώστε μετά από ένα συμφωνημένο σήμα να προχωρήσουν στην κατάληψη καθοριστικής σημασίας δημοσίων κτιρίων και φούρνων. Αλλά η μοιραία αδυναμία της όλης επιχείρησης αποδείχτηκε πως ήταν το γεγονός ότι οι συνωμότες έδωσαν πολύ μεγάλη έμφαση στη διείσδυση στις τάξεις του στρατού και της διοίκησης. Αυτό αποτελούσε μια σιωπηρή παραδοχή πως είχε αλλάξει η κατάσταση.