Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΑ

Οι μάζες ήταν πλέον καταπτοημένες και παθητικές. Η δυσαρέσκειά τους προς τη Διοίκηση εκφραζόταν με ψιθύρους και σιωπηρές κατάρες, αλλά το παλιό μαχητικό πνεύμα δεν ήταν πλέον παρόν. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που ο Babeuf στήριξε υπερβολικές ελπίδες στη διείσδυση στο στρατό και στο κράτος με τους επαναστατικούς του πράκτορες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το κίνημα αναγκαστικά υιοθέτησε τη μορφή της συνωμοσίας. Ένα κίνημα δηλαδή που μπορούμε να πούμε πως ξεδιπλώθηκε πίσω από τις πλάτες των μαζών.

Σε ένα τέτοιο κίνημα διείσδυσαν με ιδιαίτερη ευκολία οι πράκτορες του καθεστώτος. Όπως και ο Στάλιν, ως πρώην Μπολσεβίκος ήξερε καλά τους κινδύνους που έκρυβε μια μικρή επαναστατική οργάνωση, έτσι και οι πρώην Ιακωβίνοι της Διοίκησης δεν ήταν ξένοι προς την επαναστατική τακτική και μπορούσαν να βάζουν κατασκόπους στις γραμμές των συνωμοτών εξαρχής. Στην παραμονή της εξέγερσης, έδρασαν. Οι ηγέτες συνελήφθησαν και πήγαν σε δίκη. Αυτός ο πρόγονος των Σταλινικών Δικών είχε σχεδιαστεί για να σπείρει τρόμο στις μάζες και σε όλους εκείνους που θα τολμούσαν οτιδήποτε απέναντι στην αριστοκρατία. Πραγματοποιήθηκε μπροστά από ένα ειδικό δικαστήριο (δηλαδή ένα δικαστήριο που ήταν σίγουρο πως θα έδινε την επιθυμητή ετυμηγορία) και διήρκεσε τρεις μήνες.

Αλλά εδώ τελειώνει η αναλογία με τις δίκες της Μόσχας. Ενώ από τα θύματα του Στάλιν αφαιρέθηκε κάθε δυνατότητα να υπερασπίσουν τους εαυτούς τους ή να εκθέσουν την άποψή τους, στον Babeuf δόθηκε τουλάχιστον η άδεια να αξιοποιήσει το δικαστήριο για να προσβάλει το καθεστώς και να διαδώσει τις κομμουνιστικές και επαναστατικές του απόψεις. Έχοντας με ειλικρίνεια υπερασπίσει την υπόθεσή του, ο Babeuf προσπάθησε να στερήσει την Γκιλοτίνα από το θύμα της αυτοκτονώντας, αλλά απέτυχε. Η εκτέλεση του Babeuf ήταν η τελευταία πράξη της αχρείας Λευκής Τρομοκρατίας που κλείνει την ιστορία της Γαλλικής Επανάστασης. Από εκεί και στο εξής, τα πράγματα έλαβαν μια διαρκή καθοδική πορεία.

Μετά τη σάπια και διεφθαρμένη Διοίκηση, έρχεται η εξίσου σάπια και διεφθαρμένη προσωπική δικτατορία του Βοναπάρτη, η οποία επανέφερε όλα τα εξωτερικά σημάδια της παλιάς αριστοκρατικής τάξης, ενώ διατήρησε τις κοινωνικο-οικονομικές κατακτήσεις της Επανάστασης: την αναδιανομή της γης στους αγρότες. Από εκεί προκύπτει εξάλλου η φανατική πίστη των Γάλλων αγροτών στο Βοναπάρτη και στους διαδόχους του. Ο Βοναπαρτισμός είναι, στην ουσία, ο νόμος του σπαθιού. Η προσωπική δικτατορία ενός στρατιωτικά ισχυρού άνδρα. Έχει όμως ακόμα μία ιδιαιτερότητα: Ο Βοναπάρτης δικτάτορας τείνει να εξισορροπεί μεταξύ των τάξεων, να παρουσιάζει εαυτόν ως την ενσάρκωση του Έθνους, να στέκεται πάνω από τις τάξεις, πάνω από το καλό και το κακό. Η Διοίκηση, με την επίθεσή της στην Αριστερά, έγειρε την πλάστιγγα πολύ προς τα δεξιά.

Οι βασιλόφρονες στη Συνέλευση οσμίστηκαν αίμα και έγιναν πολύ πιο τολμηροί. Το Σεπτέμβριο του 1797, η Διοίκηση αναγκάστηκε να κάνει έκκληση στο Βοναπάρτη για βοήθεια, ώστε να απομακρυνθούν οι νεοεκλεγέντες βασιλόφρονες από τη Συνέλευση. Με αυτό το μοιραίο βήμα, ο Βοναπάρτης μετατράπηκε σε κύριο διαιτητή της εξουσίας στη Γαλλία. Μια σειρά από πολιτικές κρίσεις δημιούργησαν συνθήκες για την αναπόφευκτη λύση του δράματος. Στις 9 Νοεμβρίου (18 Μπρυμαίρ, σύμφωνα με το επαναστατικό ημερολόγιο), ο Βοναπάρτης πήρε την εξουσία με πραξικόπημα, με την υποστήριξη του Μπάρας και του Sieyes. Η φόρμουλα για το νέο Σύνταγμα αποκαλύπτει με ακρίβεια τη φύση του Βοναπαρτιστικού καθεστώτος: «Εμπιστοσύνη από τους κάτω, εξουσία από τα πάνω».

Ο ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ

 Όπως ακριβώς ο Στάλιν περιέλαβε παλιούς επισήμους του τσαρικού καθεστώτος στο καθεστώς του, έτσι και το περιβάλλον του Ναπολέοντα περιελάμβανε πολλούς παλιούς βασιλικούς. Οι νόμοι μεταρρυθμίστηκαν βάσει ενός αντιδραστικού πνεύματος. Η θέση των γυναικών ξέπεσε, αφού δόθηκε έμφαση στην εξουσία του πατέρα πάνω στη γυναίκα, τα παιδιά και την περιουσία της οικογένειας. Οι γυναίκες ήταν υποτελείς των ανδρών τους και τα διαζύγια έγιναν πολύ δυσκολότερα.

Πάνω απ’ όλα, η νέα Νομοθεσία έδινε πολύ βάρος στην «ιερότητα» της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Κατοχύρωνε επίσης με τρόπο ξεκάθαρο τα δικαιώματα ιδιοκτησίας εκείνων που είχαν αποκτήσει κτήματα, που προηγουμένως ανήκαν στην αριστοκρατία και την Εκκλησία. Αυτά εξασφάλιζαν στο νέο καθεστώς την τυφλή πίστη των αγροτών, οι οποίοι τα είδαν σαν εγγύηση για τη διατήρηση των κοινωνικών και οικονομικών κεκτημένων της Επανάστασης. Αυτό και μόνο αυτό μονάχο εξηγεί την φανατική υποταγή της Γαλλικής αγροτιάς (και συνεπώς και του Γαλλικού στρατού) στο Ναπολέοντα Βοναπάρτη.

Αυτοί οι «αντικατοπτρισμοί» της Γαλλικής Επανάστασης είναι εξαιρετικά περιορισμένοι και δεν καλύπτουν το θέμα. Αλλά εάν αυτά τα άρθρα ανοίξουν την όρεξη του αναγνώστη να εντρυφήσει σε μεγαλύτερο βάθος στην ιστορία της Επανάστασης και να καταλήξει στα απαραίτητα συμπεράσματα, ο σκοπός τους θα έχει επιτευχθεί.