ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ - Μαρξισμός και το γυναικείο ζήτημα

Η Κομμουνιστική Διεθνής (Κ.Δ.), ακολουθώντας τις παραδόσεις του Μπολσεβίκικου κόμματος, έδωσε μεγάλη σημασία στην δουλειά στις γυναίκες και έδωσε οδηγίες προς τα κομμουνιστικά κόμματα να «επεκτείνουν την επιρροή τους στα πλατιά στρώματα του γυναικείου πληθυσμού με την οργάνωση ειδικών επαγγελματικών μηχανισμών μέσα στο κόμμα και με την καθιέρωση ειδικών μεθόδων προσέγγισης των γυναικών, με σκοπό την απελευθέρωση τους από την επιρροή της αστικής κοσμοθεωρίας ή την επιρροή των συμβιβαστικών κομμάτων και να τις εκπαιδεύσουν ώστε να είναι αποφασισμένες αγωνίστριες του Κομμουνισμού και επακόλουθα να πετύχουν την τελική απελευθέρωσή τους σαν γυναίκες».

Μιλώντας για την καθιέρωση «ειδικού επαγγελματικού μηχανισμού» με σκοπό την δουλειά στις γυναίκες, η Κ.Δ. δεν εννοούσε βέβαια σε καμιά περίπτωση ξεχωριστές οργανώσεις γυναικών. Μια τέτοια ιδέα θα ήταν τόσο απεχθής όσο και η ιδέα ξεχωριστών επαναστατικών οργανώσεων για τις καταπιεσμένες εθνότητες, τους Εβραίους, τους μαύρους κ.λπ. - αντιλήψεις που ο Λένιν και ο Τρότσκι πάντα θεωρούσαν εντελώς λαθεμένες. Στην πραγματικότητα οι θέσεις δηλώνουν ξεκάθαρα πως «Το 3° Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς είναι σταθερά ενάντια σε κάθε είδος ξεχωριστών γυναικείων οργανισμών στα Κόμματα και τα Συνδικάτα ή σε ξεχωριστές γυναικείες οργανώσεις». (το ίδιο, σ. 217).

Εκείνο το οποίο είχαν στο μυαλό τους ήταν η ανάγκη για ειδικές ομάδες συντρόφων, ειδικευμένων και έμπειρων σ’ αυτό το είδος δουλειάς, με σκοπό τη παραγωγή προκηρύξεων, τη διεξαγωγή προπαγάνδας κ.λπ., και γενικά για την οργάνωση αυτής της δουλειάς. Έγινε επίσης ξεκάθαρο, πως τέτοιες ομάδες δεν θα πρέπει να δουλεύουν ξεχωριστά, αλλά να βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο των κανονικά εκλεγμένων οργάνων του Κόμματος. Οι κύριοι στόχοι της δουλειάς αυτής καθορίστηκαν ως εξής:

«3) Να δυναμώσουν την θέληση των εργαζομένων γυναικών με το να τις εμπλέξουν σε όλες τις μορφές και τους τύπους του κοινωνικού αγώνα, ενθαρρύνοντας τις γυναίκες στις αστικές χώρες να συμμετέχουν στον αγώνα ενάντια στην καπιταλιστική εκμετάλλευση, στις μαζικές δραστηριότητες ενάντια στο υψηλό κόστος διαβίωσης, ενάντια στην μείωση των σπιτιών, την ανεργία και σε άλλα κοινωνικά προβλήματα και τις γυναίκες στις Σοβιετικές Δημοκρατίες να συμμετάσχουν στην δημιουργία της Κομμουνιστικής προσωπικότητας και του Κομμουνιστικού τρόπου ζωής.

Βέβαια σήμερα, σ΄ αυτό το στάδιο της ανάπτυξής μας, τα περισσότερα από τα τμήματά μας δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να κάνουν κάτι τέτοιο (Η Κ.Δ. αποτελούνταν κυρίως από μαζικά κόμματα). Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει απλά να αδιαφορήσουμε για το ζήτημα της δουλειάς στις γυναίκες. Το αντίθετο μάλιστα. Είναι θεμελιώδες κάθε σύντροφος - και όχι μόνο οι γυναίκες σύντροφοι, αλλά και οι άντρες - να ενημερωθεί για το ζήτημα αυτό και να ενθαρρυνθεί να ασχοληθεί με αυτό. Η Κ.Δ., υπό την καθοδήγηση του Λένιν και του Τρότσκι, δεν θα είχε ποτέ αποδεχθεί μια αδιάφορη ή απορριπτική στάση απέναντι σ’ αυτό τον σημαντικό τομέα της δουλειάς μας. Το Τρίτο Συνέδριο της Κ.Δ. δήλωσε πως:

"Την ίδια στιγμή, το Συνέδριο για μια ακόμα φορά επισύρει την προσοχή όλων των γυναικών στο γεγονός πως χωρίς την υποστήριξη του Κομμουνιστικού Κόμματος, όλα τα σχέδια που οδηγούν στην απελευθέρωση των γυναικών, στην αναγνώριση των δικαιωμάτων των γυναικών ως ισότιμες ανθρώπινες υπάρξεις και στην πραγματική τους χειραφέτηση, δεν μπορούν να κατακτηθούν στην πράξη». (Θέσεις, Αποφάσεις και Διακηρύξεις των Πρώτων Τεσσάρων Συνεδρίων της Τρίτης Διεθνούς. σ. 213 - 214).

Έτσι, από την ίδρυσή της, η Κ.Δ. υπό τον Λένιν και τον Τρότσκι, αφενός εξήγησε τον βασικό ρόλο του ζητήματος των γυναικών, αλλά από την άλλη: α) το προσέγγισαν από μια επαναστατική και ταξική σκοπιά, και β) εξήγησαν πως η πραγματική χειραφέτηση των γυναικών μπορεί να επιτευχθεί μόνο στον σοσιαλισμό. Η Κ.Δ. τόνισε την ανάγκη να ενσωματωθεί η δουλειά στις γυναίκες στην γενική δουλειά του κόμματος και να μην διαχωρίζεται σαν κάτι ξεχωριστό:

Στο Τέταρτο Συνέδριο - το τελευταίο γνήσιο Λενινιστικό Συνέδριο της Κ.Δ. - παρουσιάστηκε ένας σύντομος απολογισμός που υπογράμμιζε την τεράστια σημασία της δουλειάς αυτής για μια επαναστατική Διεθνή (και κάνει ειδική αναφορά στο πρόβλημα των γυναικών στις οπισθοδρομικές, αποικιακές χώρες στην Ανατολή), αλλά ξεκαθαρίζει επίσης πως η δουλειά αυτή δεν είχε διεξαχθεί με επαρκή ενεργητικότητα από κάποια τμήματα:

«Η αναγκαιότητα και η αξία ειδικών οργανώσεων για την κομμουνιστική δουλειά στις γυναίκες αποδείχθηκε επίσης από την δραστηριότητα της Γραμματείας Γυναικών στην Ανατολή, που διεξήγαγε σημαντική και επιτυχή δουλειά κάτω από νέες και ασυνήθιστες συνθήκες. Δυστυχώς, το Τέταρτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς πρέπει να παραδεχθεί πως κάποια τμήματα είτε έχουν ολοκληρωτικά αποτύχει να ανταποκριθούν, είτε έχουν μερικά ανταποκριθεί στο καθήκον τους να δώσουν συστηματική υποστήριξη στην κομμουνιστική δουλειά στις γυναίκες. Μέχρι σήμερα, είτε έχουν αποτύχει να πάρουν μέτρα για να οργανώσουν τις γυναίκες κομουνίστριες στο Κόμμα, είτε απέτυχαν να στήσουν τα όργανα του κόμματος που είναι απόλυτα αναγκαία για την δουλειά στις μάζες των γυναικών και για την καθιέρωση δεσμών με αυτές.

"Το Τέταρτο Συνέδριο κάνει επείγουσα έκκληση στα κόμματα στα οποία αναφερόμαστε να καλύψουν όλες αυτές τις ελλείψεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Κάθε τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς πρέπει να κάνει ότι είναι δυνατόν για να προωθήσει την κομμουνιστική δουλειά στις γυναίκες, αναγνωρίζοντας την τεράστια σημασία της δουλειάς αυτής. Το ενωμένο προλεταριακό μέτωπο δεν μπορεί να δημιουργηθεί χωρίς την ενεργή και συνειδητή συμμετοχή των γυναικών. Κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, οι γυναίκες μπορούν να γίνουν οι πρωτοπόροι του ενωμένου προλεταριακού μετώπου και των μαζικών επαναστατικών κινημάτων». (Ίδιο, σ. 326).

Ο μεγάλος Γάλλος Ουτοπιστής Φουριέ είπε σοφά πως η θέση των γυναικών αποτελεί την καθαρότερη έκφραση της αληθινής φύσης ενός κοινωνικού καθεστώτος. Αν η Μπολσεβίκικη Επανάσταση απελευθέρωσε τις γυναίκες, η Σταλινική αντεπανάσταση οδήγησε σε δραστική αναστροφή της πολιτικής απέναντι στις γυναίκες και την οικογένεια. Πολλές από τις κατακτήσεις της επανάστασης καταργήθηκαν. Οι αμβλώσεις έγιναν παράνομες και τα διαζύγια γίνονταν όλο και πιο δύσκολα, μέχρι που κατέληξαν μια δαπανηρή δικαστική διαδικασία. Οι πόρνες συλλαμβάνονταν, ενώ η προηγούμενη Μπολσεβίκικη πολιτική ήταν να συλλαμβάνονται μόνο οι ιδιοκτήτες των οίκων ανοχής, να αποκαλύπτονται οι άντρες που αγόραζαν τις πόρνες και να παρέχεται εθελοντική εργασία εκπαίδευσης και υποστήριξης στις πόρνες. Μειώθηκαν οι ώρες λειτουργίας των ημερήσιων κέντρων φύλαξης, έτσι ώστε να συμπίπτουν με τις εργάσιμες ώρες και τα κορίτσια διδάσκονταν ειδικά θέματα στα σχολεία, για να προετοιμάζονται να παίξουν τον ρόλο τους σαν μητέρες και σύζυγοι νοικοκυρές.

"Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει πως δημιουργήθηκε αμέσως μια «ευτυχισμένη ζωή» για την Σοβιετική γυναίκα. Η γνήσια χειραφέτηση των γυναικών είναι αδιανόητη χωρίς μια γενική άνοδο της οικονομίας και της κουλτούρας, χωρίς την καταστροφή της μικροαστικής οικογενειακής οικονομικής μονάδας, χωρίς την εισαγωγή της κοινωνικοποιημένης διατροφής και εκπαίδευσης. Εν τω μεταξύ, με οδηγό το συντηρητικό της ένστικτο, η γραφειοκρατία θορυβήθηκε από την «αποσάθρωση» της οικογένειας. Άρχισε να εξυμνεί το οικογενειακό τραπέζι και το οικογενειακό πλύσιμο, δηλαδή τη σκλαβιά των γυναικών στο νοικοκυριό. Και για να καλύψει τα πάντα επανέφερε τη δικαστική τιμωρία για τις αμβλώσεις, γυρνώντας και επίσημα τις γυναίκες σε κατάσταση υποζυγίου. Σε πλήρη αντίθεση με το αλφάβητο του κομμουνισμού, η άρχουσα κάστα επανέφερε με τον τρόπο αυτό τον πιο αντιδραστικό και καθυστερημένο πυρήνα του ταξικού συστήματος, δηλαδή τη μικροαστική οικογένεια." (Τρότσκι, Γραπτά 1937 - 38, σ. 170).

Αν και μετά το θάνατο του Στάλιν, το 1955, επανήλθαν κάποιες μεταρρυθμίσεις, όπως η νομιμοποίηση των αμβλώσεων, η θέση των γυναικών στην Σοβιετική Ένωση δεν επανήλθε ποτέ εκεί που ήταν την εποχή του Λένιν και του Τρότσκι. Παρόλα αυτά, είχαν ακόμα πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις γυναίκες στη Δύση. Η μεταπολεμική οικονομική ανάπτυξη έδωσε την δυνατότητα στην εθνικά σχεδιασμένη οικονομία να επιτρέψει μια γενικά σταθερή βελτίωση: σύνταξη στα 55 χρόνια, όχι διακρίσεις στους μισθούς και στους όρους απασχόλησης και το δικαίωμα των εγκύων γυναικών να μετατίθενται σε λιγότερο βαριές δουλειές και να πληρώνονται πλήρως άδεια εγκυμοσύνης 56 ημερών πριν και 56 ημερών μετά την γέννα. Νεότερη νομοθεσία του 1970, απαγόρευσε την νυκτερινή εργασία και την δουλειά σε υπόγειους χώρους για τις γυναίκες. Ο αριθμός των γυναικών με ανώτατη εκπαίδευση, σαν ποσοστό επί του συνόλου, αυξήθηκε από το 28% το 1927, στο 43% το 1960 και στο 49% το 1970. Οι μόνες χώρες του κόσμου, όπου οι γυναίκες αποτελούσαν πάνω από το 40% του συνολικού πληθυσμού με ανώτατη εκπαίδευση ήταν η Φιλανδία, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπήρξαν βελτιώσεις στην προσχολική φροντίδα των παιδιών. Το 1960 υπήρχαν 500.000 τέτοιοι χώροι φροντίδας, αλλά μέχρι το 1971 είχαν αυξηθεί σε πάνω από 5 εκατομμύρια. Τα τρομερά πλεονεκτήματα της σχεδιασμένης οικονομίας, με τις επακόλουθες βελτιώσεις στις υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, αντανακλάστηκαν στον υπερδιπλασιασμό του μέσου όρου ζωής των γυναικών από 30 σε 74 χρόνια, και τη μείωση της παιδικής θνησιμότητας κατά 90%. Το 1975 οι γυναίκες που δούλευαν στο εκπαιδευτικό σύστημα έφτασαν στο 73%. Το 1959 το 30% των γυναικών βρίσκονταν σε χώρους εργασίας όπου το 70% της εργατικής δύναμης ήταν γυναίκες, αλλά το 1970 αυτό το νούμερο αυξήθηκε σε πάνω από 50%. Μέχρι εκείνη την στιγμή, το 98% των νοσοκόμων ήταν γυναίκες, όπως επίσης και το 75% των δασκάλων, το 95% των βιβλιοθηκονόμων και το 75% των γιατρών. Το 1950 υπήρχαν 600 γυναίκες κάτοχοι διδακτορικού τίτλου, αλλά το 1984 είχαν φτάσει στις 56.000.

Η κίνηση προς τον καπιταλισμό αντέστρεψε γρήγορα τις κατακτήσεις του παρελθόντος, σπρώχνοντας τις γυναίκες πίσω σε μια κατάσταση απόλυτης σκλαβιάς, με την υποκριτική μάσκα της «οικογένειας». Το μεγαλύτερο μέρος του βάρους της κρίσης πέφτει στις πλάτες των γυναικών. Οι γυναίκες είναι οι πρώτες που απολύονται, για να μην χρειαστεί να πληρωθούν τα κοινωνικά επιδόματα, όπως τα επιδόματα παιδιών και εγκυμοσύνης. Με δεδομένο το γεγονός πως οι γυναίκες αποτελούσαν το 51% της Ρωσικής εργατικής δύναμης πριν μερικά χρόνια και το 90% των γυναικών εργαζόταν, η αύξηση της ανεργίας σήμαινε πως πάνω από το 70% των ανέργων εργατών της Ρωσίας είναι σήμερα γυναίκες. Σε κάποιες περιοχές το νούμερο αυτό φτάνει το 90%.

Η κατάρρευση των κοινωνικών υπηρεσιών και η αύξηση της ανεργίας σήμανε πως όλες οι παροχές της σχεδιασμένης οικονομίας προς τις γυναίκες συστηματικά καταργούνται. Η ανάπτυξη της ανεργίας θα καταδικάσει σε φτώχια πολύ περισσότερους ανθρώπους στη Ρωσία απ’ ότι στη Δύση, επειδή πολλές παροχές δίνονταν απ’ ευθείας από τους χώρους εργασίας: «Η ανεργία φέρει ακόμα βαρύ στίγμα στη Ρωσία. Μόλις το 1991 σταμάτησε να αποτελεί έγκλημα. Εκείνοι χωρίς δουλειά απειλούνται από απόλυτη φτώχια. Τα επιδόματα ανεργίας είναι συνδεδεμένα με τον ελάχιστο μισθό των 14.620 ρουβλίων το μήνα, το ένα τρίτο του επίσημου επιπέδου διαβίωσης και σχεδόν το ένα έβδομο του μέσου μισθού. Όσοι έχουν δουλειά βρίσκονται σε ακόμα χειρότερη θέση απ’ ότι δείχνουν τα νούμερα, αφού οι περισσότερες από τις βασικές υπηρεσίες - όπως υγεία, σχολεία και μεταφορές - παρέχονταν περισσότερο από εταιρείες, παρά από τις τοπικές κυβερνήσεις και συνεπώς παρέχονταν μόνο σε εκείνους που εργάζονται» αναφέρει ο Economist (11/12/93).

Κάτω από το προηγούμενο καθεστώς, οι γυναίκες έπαιρναν το 70% των μισθών των αντρών. Σήμερα παίρνουν το 40%. Το να κρατήσεις μια οικογένεια, με ένα μισθό, ήταν αρκετά δύσκολο ακόμα και στην παλιά ΕΣΣΔ. Σήμερα, με την δραματική αύξηση της φτώχιας, είναι πραγματικά αδύνατο. Συνεπώς, οι γυναίκες είναι τα κυριότερα θύματα αυτού του αντιδραστικού καθεστώτος. Η πορνεία αυξήθηκε με τεράστιους ρυθμούς, καθώς οι γυναίκες προσπαθούν να επιβιώσουν πουλώντας τα σώματά τους σε εκείνους που διαθέτουν χρήματα για να το αγοράσουν - κυρίως στους αχαρακτήριστους «νεόπλουτους» και τους ξένους. Ακόμα και εδώ πέφτουν θύματα της Μαφίας που απαιτεί το 20% όλων των συναλλαγών. Στα περιοδικά της Δύσης, οι Ρωσίδες γυναίκες διαφημίζονται δίπλα-δίπλα με τις γυναίκες από τις χώρες του τρίτου κόσμου σαν υποψήφιες σύζυγοι για άντρες που, για λόγους που όλοι μπορούν να μαντέψουν, δεν είναι ικανοί να βρουν σύντροφο από την δική τους χώρα. Στην εξευτελιστική σκλαβιά των γυναικών, που υποβιβάζονται σε εμπορεύματα, προστίθεται ο εξευτελισμός ενός τόπου που εξαναγκάζεται να υποταχθεί στο ζυγό της εκμετάλλευσης με το πιο καθαρή και αισχρή μορφή.

Στις 10 Φεβρουαρίου 1993, ο τότε υπουργός Εργασίας Ι. Μέλιγκαν, ανακοίνωσε την λύση της κυβέρνησης για την ανεργία. Χρησιμοποιώντας μια γλώσσα που θα ταίριαζε σε κάθε δεξιό αστό πολιτικό της Δύσης, είπε πως δεν έβλεπε καμιά ανάγκη για ειδικά προγράμματα που θα βοηθούσαν τις γυναίκες να επιστρέψουν στην εργασία. «Γιατί να προσπαθήσουμε να βρούμε εργασία στις γυναίκες, όταν οι άντρες είναι αδρανείς και με επιδόματα ανεργίας;» αναρωτήθηκε. «Αφήστε τους άντρες να εργάζονται και τις γυναίκες να φροντίζουν το σπίτι τους και τα παιδιά τους».

Αυτή η γλώσσα, που θα ήταν αδιανόητη στο παρελθόν, τώρα θεωρείται προφανής, σαν κάτι φυσιολογικό και αποδεκτό. Εδώ, ακόμα πιο καθαρά από οπουδήποτε αλλού, βλέπουμε το πραγματικό πρόσωπο της καπιταλιστικής αντεπανάστασης - απάνθρωπη, κτηνώδης, παραπλανητική - μια τερατώδης οπισθοχώρηση στις μέρες της Τσαρικής δουλείας, στην οποία κάθε δούλος είχε το δικαίωμα να εξουσιάζει σαν άρχοντας την γυναίκα και τα παιδιά του σε αντιστάθμισμα για την δική του οδυνηρή κατάσταση.

Αυτή η κατάσταση δεν υπάρχει μόνο στην Ρωσία. Στην πρώην Ανατολική Γερμανία οι εννιά στις δέκα γυναίκες είχαν εργασία πλήρους απασχόλησης. Η εργασία των γυναικών ήταν δικαίωμα. Για να γίνει εφικτός ο συνδυασμός εργασίας και οικογένειας, το κράτος παρείχε μεγάλης έκτασης υπηρεσίες φροντίδας για τα παιδιά και ένα χρόνο άδεια μετ’ αποδοχών για κάθε μωρό. Τώρα όλες αυτές οι κατακτήσεις της εθνικοποιημένης σχεδιασμένης οικονομίας έχουν καταργηθεί. Μετά την ενοποίηση της Γερμανίας, το ένα τρίτο όλων των γυναικείων θέσεων εργασίας χάθηκαν, μέσα από την μαζική ανεργία στον δημόσιο τομέα, την κλωστοϋφαντουργία και την γεωργία. Ο Economist (18/7/98) ανέφερε πως: «Τα τελευταία λίγα χρόνια, το ποσοστό ανεργίας των γυναικών στην Ανατολική Γερμανία κυμαινόταν συνεχώς γύρω στο 20%, σχεδόν πέντε ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το ποσοστό των αντρών και σε ποσοστό διπλάσιο από εκείνο των αντρών και των γυναικών στην Δυτική Γερμανία. Οι γυναίκες της Ανατολικής Γερμανίας, στερημένες από τις εισοδηματικές τους δυνατότητες (καθώς και από το σύστημα φροντίδας των παιδιών), άρχισαν αμέσως να αποφεύγουν τις γεννήσεις. Ο ρυθμός γεννήσεων στην ανατολή υποδιπλασιάστηκε, πέφτοντας από το ήδη χαμηλό 1,56 παιδιά ανά γυναίκα το 1989, σε σχεδόν το μισό από αυτό και παραμένει σταθερά κάτω από το 1 παιδί ανά γυναίκα. Αλλά, οι γυναίκες της Ανατολικής Γερμανίας δεν εγκαταλείπουν τις δουλειές τους ή την προσπάθεια αναζήτησης εργασίας. Παίρνουν τα επιδόματα ανεργίας και συνεχίζουν να κάνουν αιτήσεις πρόσληψης».

Στις ανεπτυγμένες χώρες, τον τελευταίο μισό αιώνα η κατάσταση των γυναικών έχει βελτιωθεί σημαντικά. Τουλάχιστον, στο νομικό μέρος οι γυναίκες έχουν τα ίδια νομικά δικαιώματα με τους άντρες. Έχουν την δυνατότητα πρόσβασης στην εκπαίδευση και σε κάποιο βαθμό, έχουν βελτιώσει την πρόσβασή τους στην απασχόληση. Παρόλα αυτά, στις πρώην αποικιακές χώρες του κόσμου, που περιλαμβάνουν τα δύο τρίτα του ανθρώπινου πληθυσμού, αυτό δεν ισχύει. Η σκλαβιά των γυναικών είναι σήμερα χειρότερη από ότι ήταν σε κάθε άλλη στιγμή της ιστορίας. Κάθε χρόνο, 500.000 γυναίκες πεθαίνουν από προβλήματα στην διάρκεια της εγκυμοσύνης και σχεδόν άλλες 200.000 πεθαίνουν σε επεμβάσεις αμβλώσεων. Οι πρώην αποικιακές χώρες δαπανούν μόλις το 4% του ΑΕΠ τους για την υγεία, δηλαδή σχεδόν ένα κατά κεφαλήν μέσο όρο 41 δολ., σε σύγκριση με τα 1.900 δολ. που δαπανώνται αντίστοιχα στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Υπολογίζεται πως 100 εκ. παιδιά ηλικίας ως 11 ετών δεν πηγαίνουν σχολείο. Τα δύο τρίτα από αυτά είναι κορίτσια. Ο κύριος λόγος για την εκτεταμένη φτώχια του τρίτου κόσμου είναι η διπλή λεηλασία των πόρων τους μέσω των όρων εμπορίου, και τα δύο τρις δολάρια του χρέους, που ο τρίτος κόσμος οφείλει στις τράπεζες της Δύσης.

Η απόλυτη κυριαρχία του ιμπεριαλισμού και των γιγάντιων πολυεθνικών εγγυάται ότι και η τελευταία σταγόνα της υπεραξίας θα ξεζουμιστεί ανελέητα από τους άντρες, τις γυναίκες και τα παιδιά, χωρίς καμιά διάκριση. Στην πραγματικότητα η παιδική εργασία υπάρχει ακόμα και στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, αλλά στην Ασία, την Αφρική και την Λατινική Αμερική αποτελεί τον κανόνα. Οι γονείς, που ζουν στα όρια της πείνας, δεν έχουν καμιά εναλλακτική λύση από το να πουλήσουν τα παιδιά τους στην απόλυτη σκλαβιά, που περιλαμβάνει το πιο κυνικό είδος δουλείας, την πορνεία. Η υπεραξία που απομυζάτε από τους εκπροσώπους του "ανθρωπιστικού" Χριστιανικού Δυτικού Πολιτισμού περιέχει το αίμα, τον ιδρώτα και τα δάκρυα εκατομμυρίων εκμεταλλευόμενων γυναικών και παιδιών, όπως ακριβώς και στις μέρες του Μαρξ. Οι αστοί προσποιούνται ότι είναι τρομοκρατημένοι από αυτή την κατάσταση, αλλά σε κάθε περίπτωση βάζουν τα χρήματα στην τσέπη τους.

Τεράστια μονοπώλια, όπως η Ντίσνεϋ και η Nike, βγάζουν τεράστια κέρδη από την εργασία των δούλων σε χώρες όπως η Αϊτή. Η διείσδυση του μεγάλου κεφαλαίου έχει ανατρέψει αλύπητα τις παλιές πατριαρχικές σχέσεις που υπήρχαν στο παρελθόν, όπως εξήγησαν ο Μαρξ και ο Ένγκελς στις σελίδες του Κομμουνιστικού Μανιφέστου. Αυτό έχει δώσει ένα ιδιαίτερα θηριώδη χαρακτήρα στην καπιταλιστική εκμετάλλευση στον τρίτο κόσμο. Η προστασία που προσφερόταν στις γυναίκες και τα παιδιά στο παρελθόν από τη μεγάλη οικογένεια και από τους κανόνες της κοινωνίας των φυλών και των γενών, έχει ολοκληρωτικά καταστραφεί και τίποτα δεν την έχει αντικαταστήσει. Έτσι, στην Ινδική χερσόνησο οι γυναίκες υποφέρουν ακόμα από τα παλιά μαρτύρια, που επιβλήθηκαν από την βάρβαρη οικονομική εκμετάλλευση του καπιταλιστικού συστήματος. Η αστική τάξη της Ινδίας, μισό αιώνα μετά την επονομαζόμενη «ανεξαρτησία», δεν έχει καταφέρει ακόμα ούτε καν να καταργήσει το σύστημα των καστών. Η βάρβαρη πρακτική του «sutee», όπου οι γυναίκες εξαναγκάζονται να ριχτούν στην νεκρική πυρά του νεκρού τους συζύγου, υπάρχει ακόμα. Εκατοντάδες τέτοια περιστατικά αναφέρονται κάθε χρόνο. Και εκείνες οι χήρες που διαφεύγουν από αυτή την μοίρα αντιμετωπίζονται σαν κοινωνικά αποβράσματα και παρίες που δεν έχουν κανένα δικαίωμα να ζουν. Ξυλοκοπούνται, εξωθούνται στην πείνα και εξευτελίζονται από τους συγγενείς τους, μέχρι να οδηγηθούν στην αυτοκτονία.

Σε ολόκληρη την Ασία, η γέννηση ενός κοριτσιού θεωρείται κακοτυχία στις αγροτικές κοινότητες. Η βρεφοκτονία των θηλυκών βρεφών είναι πολύ διαδομένη. Στην Κίνα, τα κρατικά ορφανοτροφεία είναι γεμάτα κυρίως από κορίτσια που έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους. Η αιτία είναι το ότι οι φτωχοί αγρότες χρειάζονται μεγάλες οικογένειες για να τους προσέχουν στην γεροντική τους ηλικία, σε κοινωνίες όπου δεν υπάρχει καμιά κοινωνική ασφάλιση ή υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας για τους ηλικιωμένους. Τα αγόρια σαν παιδιά είναι πιο γερά και μπορούν να κάνουν πολλών ειδών δουλειές, ενώ τα κορίτσια θέλουν προίκα για να παντρευτούν. Στην Ινδία, εάν η προίκα θεωρηθεί ελλιπής και μη ικανοποιητική, η νύφη μπορεί να δολοφονηθεί από την οικογένεια του γαμπρού. Αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί στην Ινδία στην αυγή του 21ου αιώνα. Τα πράγματα δεν είναι και πολύ καλύτερα στο Πακιστάν, όπου η Ισλαμική Σαρία είναι ο νόμος. Οι γυναίκες δεν έχουν σχεδόν κανένα δικαίωμα και μπορούν να διατεθούν όπως οι γονείς τους ή οι σύζυγοί τους θεωρούν πως τους αξίζει. Αλλά το Πακιστάν είναι ένας φιλελεύθερος παράδεισος σε σύγκριση με την κατάσταση που επικρατεί στο Αφγανιστάν υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν.

Πριν την επανάσταση του 1979, η κύρια οικονομική δραστηριότητα σο Αφγανιστάν ήταν η πώληση των γυναικών ως νύφες. Οι Αφγανοί Σταλινικοί επέβαλαν νόμους που έδιναν στις γυναίκες δικαιώματα. Τώρα όλα αυτά έχουν εξαφανιστεί. Τα δικαιώματα καταργήθηκαν και οι γυναίκες περιορίστηκαν στο σπίτι τους. Από τη στιγμή που δεν επιτρέπεται να εργάζονται, είναι καταδικασμένες σε πείνα. Αυτός ο βάρβαρος νόμος εφαρμόζεται απαρέγκλιτα παρά το γεγονός ότι υπάρχει πολύ περιορισμένη εργατική δύναμη, σαν αποτέλεσμα των πάρα πολλών νεκρών αντρών από τον μακρόχρονο εμφύλιο πόλεμο. Δεν έχει καμία σημασία το ότι πολλές από αυτές τις γυναίκες έχουν τα προσόντα και τις ικανότητες να είναι δασκάλες και νοσοκόμες. Αν και χρειάζονται, αυτές δεν πρέπει να εργάζονται. Αυτό είναι το πραγματικό βάρβαρο πρόσωπο της Ισλαμικής αντίδρασης. Αλλά, εκείνοι που είναι πραγματικά υπεύθυνοι, είναι οι ιμπεριαλιστές της Ουάσιγκτον και οι πράκτορές τους στο Πακιστάν, που όπλισαν και χρηματοδότησαν αυτά τα τέρατα στον αγώνα τους ενάντια στον «Κομμουνισμό».

Στο Αφγανιστάν, ο αγώνας για τα δικαιώματα των γυναικών είναι άρρηκτα δεμένος με τον επαναστατικό αγώνα για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας και την εκθρόνιση του τρομακτικού καθεστώτος της θρησκευτικής αντίδρασης. Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν αποτελούν μια πανίσχυρη εφεδρεία για την επανάσταση. Το γεγονός αυτό γεννήθηκε από την εμπειρία του Ιράν. Μετά από είκοσι χρόνια Ισλαμικής αντίδρασης, οι μάζες έχουν κουραστεί από την αγριότητα των μουλάδων. Το βάρος του φανταμενταλισμού είναι ιδιαίτερα βαρύ για τις γυναίκες, που αρχίζουν ήδη να δείχνουν την ανυπακοή τους, όπως είδαμε και στον πρόσφατο ποδοσφαιρικό αγώνα (Σ. Μετ.: του αγώνα μεταξύ των εθνικών ομάδων Ιράν - ΗΠΑ για το μουντιάλ του 1998, που έληξε με νίκη των Ιρανών), όπου οι γυναίκες βγήκαν στους δρόμους, παρά και ενάντια στους νόμους, τραγουδώντας και χορεύοντας μαζί με τους άντρες, χωρίς το «τσαντόρ», την ίδια στιγμή που οι μουλάδες ήταν εντελώς αδύναμοι να το αποτρέψουν. Και εδώ επίσης, οι γυναίκες θα παίξουν αποφασιστικό ρόλο στην επερχόμενη επανάσταση στο Ιράν.

Ο Λένιν είπε κάποτε πως «ο καπιταλισμός είναι τρόμος χωρίς τέλος». Αυτός ο τρόμος επηρεάζει περισσότερο απ’ όλους τις γυναίκες και πιο κυνικά εκείνες του τρίτου κόσμου. Η αποτυχία του «σοσιαλιστικού» FLN να φέρει σε πέρας την επανάσταση στην Αλγερία έχει οδηγήσει την χώρα αυτή στο σημερινό αιματηρό αδιέξοδο. Οι τρομοκρατικές σφαγές αντρών, γυναικών και παιδιών, όπου ολόκληρα χωριά κυριολεκτικά σφαγιάζονται με μαχαίρια και αξίνες, συμβαίνουν με την σιωπηλή ανοχή της Δύσης. Είναι ξεκάθαρο πως αυτές οι ακρότητες δεν αποτελούν μονοπώλιο των Ισλαμιστών τρομοκρατών, αλλά είναι επίσης, ίσως κυρίως, δουλειά του στρατιωτικού καθεστώτος και των νεκρικών σπασμών του. Ανάμεσα σε όλα τα άλλα δεινά, οι γυναίκες ξεχωρίζουν επίσης και σαν στόχος απαγωγών και βιασμών. Ένας μεγάλος αριθμός αυτών των γυναικών, λίγο αργότερα, αυτοκτονούν. Την χρήση του βιασμού σαν όπλο της αντίδρασης την είδαμε ξανά στην Ινδονησία, όπου το αντιδραστικό καθεστώς του Σουχάρτο οργάνωσε το πογκρόμ ενάντια στους Κινέζους, ακριβώς όπως έκανε το τσαρικό καθεστώς ενάντια στους Εβραίους. Αυτή η φρίκη μας αποκαλύπτει τι είναι ικανή να κάνει η άρχουσα τάξη. Παρόμοια φαινόμενα αναμένονται και στις ανεπτυγμένες χώρες στο μέλλον, αν οι εργάτες δεν πάρουν την εξουσία την επόμενη περίοδο.

Είναι καθήκον των Μαρξιστών, στις πρώην αποικιακές χώρες, να βάλουν το ζήτημα του αγώνα ενάντια στην σκλαβιά των γυναικών στην κορυφή των διεκδικήσεων τους. Πρέπει να χρησιμοποιηθεί κάθε μέσο για να κινητοποιηθούν οι γυναίκες και να αγωνιστούν για τα δικαιώματά τους. Μπορούμε να αρχίσουμε με την μαθητική νεολαία, που μπορεί να διαβάζει και να γράφει, και μετά να τους στείλουμε να κερδίσουν τις γυναίκες εργαζόμενες στις πόλεις και τα χωριά. Πρέπει να χρησιμοποιηθούν ειδικοί μέθοδοι προπαγάνδας, ώστε να φθάσουν οι ιδέες μας στις γυναίκες, όχι μόνο μέσα από γραπτά κείμενα, αλλά και ειδικές συναντήσεις όπου θα διαβάζονται δυνατά άρθρα και προκηρύξεις, θα παίζονται βιντεοταινίες κ.λπ. Θα πρέπει να οργανωθούν καμπάνιες για ειδικά ζητήματα που ενδιαφέρουν τις γυναίκες, είτε οικονομικού, είτε κοινωνικού, είτε δημοκρατικού χαρακτήρα. Οι εφημερίδες μας θα πρέπει να περιέχουν τακτικά άρθρα, και εάν είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν ολόκληρη σελίδα, όπως έκαναν οι Μπολσεβίκοι στην Πράβδα πριν το 1914, που θα ασχολούνται με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες εργαζόμενες και αγρότισσες. Το κύριο βάρος της καταπίεσης πέφτει πάντα στις γυναίκες των φτωχότερων στρωμάτων της κοινωνίας. Όμως, ειδικά στον τρίτο κόσμο, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις σκληρής και απάνθρωπης συμπεριφοράς, ακόμα και σε γυναίκες των υπόλοιπων τάξεων. Οι Μαρξιστές πρέπει να αγωνιστούν ενάντια σε όλες τις κοινωνικές αδικίες, την ίδια στιγμή που θα βασίζονται στην εργατική τάξη που, από μόνη της, μπορεί να οδηγήσει την κοινωνία έξω από το κοινωνικό αδιέξοδο. Κάθε αδικία ενάντια στις γυναίκες πρέπει να καταδικαστεί.

Χωρίς να κτυπάμε τα θρησκευτικά αισθήματα, χρησιμοποιώντας την κατάλληλη γλώσσα, πρέπει να αποκαλύπτουμε τον ρόλο της θρησκείας. Ο αγώνας για την επανάσταση στην Ασία και την Μέση Ανατολή απαιτεί έναν ανελέητο αγώνα ενάντια σε κάθε είδος θρησκευτικού σκοταδισμού και φανταμενταλισμού, ο οποίος, ανεξάρτητα από την «αντι - ιμπεριαλιστική» δημαγωγία του, παίζει πάντα τον πιο αντιδραστικό ρόλο στην κοινωνία. Η χειραφέτηση των γυναικών θα είναι πάντα μια ουτοπία, αν δεν συνδεθεί άρρηκτα με τον αγώνα ενάντια σε κάθε θρησκεία, που αναπόφευκτα υποθάλπει και διαιωνίζει την σκλαβιά των γυναικών.

Είναι απόλυτα αναγκαίο να κερδίσουμε γυναίκες στην επαναστατική οργάνωση. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε κάθε μέσο για να το πετύχουμε. Σε κοινωνίες, όπου οι κοινωνικές συνθήκες, η ψυχολογία, οι θρησκευτικές προκαταλήψεις και τα ταμπού, κάνει δύσκολο ή αδύνατο στις γυναίκες να συμμετέχουν στην ίδια οργάνωση με τους άντρες, θα πρέπει, κατ’ εξαίρεση, να σκεφτούμε την δημιουργία ξεχωριστών γυναικείων οργανώσεων, σαν ένα μεταβατικό μέτρο για να ξεπεράσουμε αυτά τα εμπόδια. Φυσικά, σε τέτοιες περιπτώσεις, θα πρέπει να υπάρχουν οι στενότερες δυνατές σχέσεις μεταξύ των γυναικείων οργανώσεων και της τάσης και στο βαθμό που είναι δυνατό, τουλάχιστον οι ηγετικές συντρόφισσες θα πρέπει να είναι μέλη των καθοδηγητικών οργάνων (Ε.Ε και Κ.Ε).