9ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΝΕ : ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ Κ.Σ

Του Σταμάτη Καραγιαννόπουλου

Το συνέδριο της μαζικότερης και πιο ιστορικής αριστερής οργάνωσης νεολαίας της χώρας είναι ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός για κάθε νέο αγωνιστή, αλλά και γενικότερα για το μέλλον της Αριστεράς. Στο κείμενο αυτό θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε με το όπλο της μαρξιστικής κριτικής τις σημαντικότερες από τις θέσεις του κειμένου θέσεων που ψήφισε το Κεντρικό Συμβούλιο (Κ.Σ), ως μια μικρή συμβολή στον προσυνεδριακό διάλογο που διεξάγουν οι σύντροφοι της ΚΝΕ. 

Ο γενικός χαρακτήρας του κειμένου

Ο γενικός χαρακτήρας του κειμένου παραπέμπει σχεδόν αποκλειστικά σε μια προσπάθεια επισήμανσης και διόρθωσης οργανωτικών αδυναμιών. Από το κείμενο λείπει η αναλυτική προσέγγιση των γενικών τάσεων της σημερινής φάσης του καπιταλισμού σε διεθνές επίπεδο, της ταξικής πάλης και της πορείας της με ζωντανά παραδείγματα, απουσιάζει η εκτίμηση για τις πολιτικές προοπτικές στην Ελλάδα και διεθνώς. Εκπλήσσει ιδιαίτερα η έλλειψη ουσιαστικής αναφοράς στις επαναστατικές εξελίξεις στη Λατινική Αμερική και ιδιαίτερα στην επανάσταση στη Βενεζουέλα, καθώς και η απουσία αναφορών στον άνεμο αμφισβήτησης του κεφαλαίου που έπνευσε στην Ευρώπη με αποκορύφωμα την μαζική απόρριψη του «Ευρωσυντάγματος». Αντίθετα, την ανάλυση των νέων ριζοσπαστικών τάσεων σε διεθνές επίπεδο υποκαθιστούν οι μακροσκελείς περιγραφές του ζοφερού τοπίου εκμετάλλευσης που βιώνει η νεολαία, με αρκετές επαναλήψεις και κοινοτοπίες.  

Από το κείμενο με άλλα λόγια, απουσιάζουν τα πιο σημαντικά πολιτικά στοιχεία που θα όφειλε να έχει ένα μαρξιστικό κείμενο θέσεων ενός συνεδρίου. Αντί για την απλή περιγραφή των καπιταλιστικών αδιεξόδων, θα έπρεπε να υπάρχει μια ουσιαστική και σε βάθος εξήγηση των αιτιών της σημερινής τους έξαρσης και η σύνδεσή τους με τη γενικευμένη, βαθιά, οργανική κρίση και παρακμή του συστήματος. Αντί για την γενικόλογη προβολή των επαναστατικών καθηκόντων σε ένα απροσδιόριστο μέλλον, το κείμενο θα έπρεπε να εστιάζει στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τις επαναστατικές εξελίξεις και τάσεις του σήμερα και θα έπρεπε να περιέχει μια σαφή εκτίμηση για την κατεύθυνση της ταξικής πάλης για την αμέσως επόμενη περίοδο, ώστε να στηριχθούν πολιτικά τα συγκεκριμένα καθήκοντα των νέων κομμουνιστών που απορρέουν από αυτή. Έχοντας αυτές τις χτυπητές ελλείψεις, το κείμενο μοιραία και ανεξάρτητα από τις προθέσεις των συγγραφέων του, μοιάζει σαν μια προσπάθεια να χτιστεί ένας «ουρανοξύστης» οργανωτικών καθηκόντων πάνω σε αδύναμα πολιτικά θεμέλια ανάλυσης και κατανόησης της πραγματικότητας.

Το Μέτωπο και ο σοσιαλισμός

Το κείμενο δεν θέτει καν υπό συζήτηση τη βασική πολιτική πρόταση του κόμματος, δηλαδή την επιδίωξη του Αντι-ιμπεριαλιστικού Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου (ΑΑΔΜ) για την Λαϊκή εξουσία και Οικονομία. Χωρίς έναν απολογισμό της δεκάχρονης σχεδόν υιοθέτησής της, αναφέρει απλά πως αυτή  πρέπει να διαδοθεί και να αφομοιωθεί πιο ουσιαστικά. Στο ζήτημα αυτό δεσπόζει μια χτυπητή αντίφαση που άλλωστε χαρακτηρίζει το σύνολο της στρατηγικής του Μετώπου. Από τη μία τονίζεται διαρκώς και απόλυτα σωστά, η επιτακτική αναγκαιότητα του σοσιαλισμού και από την άλλη ομολογείται πως ο κεντρικός πολιτικός στόχος εξουσίας που το κόμμα προβάλει δεν έχει σοσιαλιστικό χαρακτήρα.

Αυτό φαίνεται καθαρά στην 5η παράγραφο τις ενότητας 14 που αναφέρεται ότι «.. Η πολιτική πρόταση του ΚΚΕ για τη συγκρότηση του Μετώπου απευθύνεται και σε εκείνους τους νέους και τις νέες που ανήκουν στην εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα, όμως δεν συμφωνούν σήμερα για το σοσιαλισμό, έχουν διαφορετική άποψη για τα βασικά χαρακτηριστικά του τις αρχές οικοδόμησής του. Συνενώνει όλους εκείνους που ενδιαφέρονται για αλλαγή στο επίπεδο της εξουσίας, ώστε να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για την κοινωνική λαϊκή ευημερία και τον απεγκλωβισμό από τις ιμπεριαλιστικές δεσμεύσεις...»

Εδώ τίθεται σαν κεντρικός στόχος ολοφάνερα ένα ενδιάμεσο στάδιο ευημερίας και απεγκλωβισμού από τον ιμπεριαλισμό που όμως δεν είναι ο σοσιαλισμός, αφού όπως λέγεται θα έρθει ως αποτέλεσμα συμφωνίας με όσους δεν συμφωνούν σήμερα με τον σοσιαλισμό. Με άλλα λόγια λοιπόν υποστηρίζεται ότι είναι δυνατή η ύπαρξη ενός ενδιάμεσου σταδίου, δίχως να βγούμε ακόμα από τα όρια του καπιταλισμού.

Αυτή η αντίληψη όμως δείχνει πως δεν είναι κατανοητή η ίδια η φύση του ιμπεριαλισμού ως «..ο ίδιος ο καπιταλισμός που σαπίζει..». Αντίθετα εδώ ο ιμπεριαλισμός αντιμετωπίζεται στην πράξη ως ένα από τα καπιταλιστικά δεινά που μπορεί να τιθασευτεί, χωρίς απαραίτητα να χρειάζεται το πέρασμα της οικονομίας και της εξουσίας στα χέρια της εργατικής τάξης, δίχως δηλαδή τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Η «λαϊκή οικονομία» και η «λαϊκή εξουσία» είναι λοιπόν απλά το φραστικό  καμουφλάρισμα ενός σταδίου, που από τη στιγμή που δεν είναι σοσιαλιστικό, είναι σε τελική ανάλυση μια «λαϊκή» παραλλαγή του υπάρχοντος συστήματος. Αυτή η ρεφορμιστική ουτοπία το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να συγχύσει και να  υπονομεύσει το σύνθημα που ορθά περιέχεται στο κείμενο : «..Ο σοσιαλισμός είναι επίκαιρος και αναγκαίος και αποτελεί ρεαλιστική προοπτική όσο ποτέ..». Γιατί αν αυτό ισχύει -  και εμείς είμαστε οι πρώτοι που συμφωνούμε - τότε τα ενδιάμεσα «λαϊκά» στάδια στην οικονομία και την πολιτική εξουσία πρέπει απλά να πεταχτούν στο καλάθι των αχρήστων.