ΚΚΕ : H φύση της εξουσίας του Μετώπου και οι ιδέες του Λένιν

Του Σταμάτη Καραγιαννόπουλου 

Το ΚΚΕ τον περασμένο μήνα διοργάνωσε το 17ο συνέδριό του, στην αυγή μιας περιόδου αυξανόμενης έντασης της ταξικής πάλης, που θέτει σοβαρά καθήκοντα στο πιο ιστορικό εργατικό κόμμα της χώρας. Μια επιφανειακή ματιά στις αποφάσεις του συνεδρίου θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι τίποτα δεν άλλαξε στη ζωή του κόμματος. Όμως αυτό θα ήταν πλάνη. Στο ΚΚΕ συντελούνται σοβαρές πολιτικές ζυμώσεις, που η εξέλιξή τους θα επηρεάσει σημαντικά την ίδια την πορεία των ταξικών αγώνων της εποχής μας. 

Τα εργατικά κόμματα είναι ζωντανοί οργανισμοί και αντανακλούν τις διεργασίες της κοινωνικής τους βάσης. Οι πολιτικές και τα συνθήματά τους δοκιμάζονται και επανεξετάζονται διαρκώς στη ζωντανή ταξική πραγματικότητα. Αυτός ο νόμος ισχύει χίλιες φορές περισσότερο για το ΚΚΕ, γιατί τα στελέχη του είναι κατά κοινή ομολογία πιο κοντά στην εργατική τάξη και τη ζωή της συγκριτικά με τα αντίστοιχα κάθε άλλου μαζικού κόμματος της αριστεράς.

Μακριά λοιπόν από την «ελιτίστικη» προσέγγιση αναλυτών από το χώρο της Αριστεράς που τείνουν να εμφανίζουν το ΚΚΕ σαν ένα αεροστεγώς κλεισμένο από τις κοινωνικές διεργασίες κόμμα, με «πειθαρχημένα» κατά τις βουλές της ηγεσίας του μέλη και στελέχη και ακόμα περισσότερο, μακριά από τις εύκολες ετικέτες του «απολιθωμένου» που κολλούν στο κόμμα οι αστοί κοντυλοφόροι, πρέπει να τονιστεί ότι ήταν αναπόφευκτο η νέα φάση έντασης των πολιτικών αναζητήσεων της νεολαίας και της εργατικής τάξης να αντανακλαστεί μέσα στο κόμμα με τη σχηματοποίηση διαφορετικών ρευμάτων. Και αυτό φαίνεται να συμβαίνει σήμερα. Σε αυτή την διαδικασία αποφασιστικό ρόλο παίζει ο φυσιολογικός προβληματισμός που αναπτύσσεται σε κάθε αγωνιστή του ΚΚΕ για την χρόνια αδυναμία να επιβεβαιωθεί η ορθότητα της πολιτικής γραμμής του «Αντιιμπεριαλιστικού Αντιμονωπολιακού Δημοκρατικού Μετώπου» (ΑΑΔΜ), βρίσκοντας ευρύτερη αποδοχή στους κόλπους της εργατικής τάξης και της νεολαίας.

ΟΙ ΔΥΟ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

Είναι σαφές ότι ο σοσιαλισμός και οι στόχοι του Μετώπου απετέλεσαν δυο διαφορετικά σημεία αναφοράς στον προσυνεδριακό διάλογο. Η ίδια η Εισήγηση της απερχόμενης Κεντρικής Επιτροπής, δεν παρέλειψε μάλιστα να μιλήσει έμμεσα για τις δύο απόψεις: «Κατά την προσυνεδριακή συζήτηση ορισμένοι τόνισαν ότι σωστά η ΚΕ αναδείχνει το ζήτημα να αναβαθμιστεί η πολιτική δράση για την αναγκαιότητα πάλης για τον σοσιαλισμό, ότι αυτό είναι το κλειδί της στρατηγικής. Εκφράστηκε και η άποψη να δοθεί προσοχή , ώστε η ανάδειξη της αναγκαιότητας και ρεαλιστικότητας του σοσιαλισμού να μην υπερφαλαγγίσει το ζήτημα της συγκρότησης του Μετώπου, με δυνάμεις που δεν συμφωνούν μαζί μας για το σοσιαλισμό» ( «Ριζοσπάστης» 9/2/05).

Η πρώτη τάση που κύριοι εκφραστές της στο Π.Γ φέρονται οι Δ. Γόντικας  και Μ. Μαΐλης, τονίζει περισσότερο την πάλη για τον στόχο του σοσιαλισμού. Αυτά τα στελέχη προσπαθώντας να τεκμηριώσουν  θεωρητικά αυτή την αλλαγή στις θέσεις τους την αποδίδουν στην «τόνωση των ιμπεριαλιστικών χαρακτηριστικών του ελληνικού καπιταλισμού» κατά την τελευταία περίοδο, υπερτιμώντας τον ρόλο που παίζει ο  ελληνικός καπιταλισμός σε διεθνές επίπεδο (βλέπε θέση 9 κειμένου θέσεων). Η άλλη  τάση θεωρεί ότι η αμεσότητα της πάλης για το σοσιαλισμό φοβίζει τους συμμάχους του Μετώπου, αδυνατίζει κι απομακρύνει το πρωταρχικό καθήκον της συγκρότησης του ΑΑΔΜ και προσπαθώντας να εξηγήσει αυτή τη θέση εμμένει στον υπερτονισμό των εξαρτημένων χαρακτηριστικών του ελληνικού καπιταλισμό, για να βγάλει από αυτόν πατριωτικά συμπεράσματα για τον χαρακτήρα της επανάστασης. 

Θορυβημένη μάλιστα από τις συχνές αναφορές που γίνονται τελευταία από την κυρίαρχη ηγετική ομάδα στο στόχο του σοσιαλισμού, η δεύτερη τάση δε δίστασε να εκφράσει ανοιχτά την διαφωνία της στον προσυνεδριακό διάλογο. Διαβάζουμε σχετικά στο κείμενο του πρώην μέλους της ΚΕ Β. Καλαματιανού που δημοσιεύθηκε στο «Ριζοσπάστη» στο πλαίσιο του προσυνεδριακού διαλόγου : «…δεν πρέπει να απομακρυνθούμε από το στόχο του Προγράμματος για τη συγκρότηση ΑΑΔΜ …Υπάρχει βέβαια το ερώτημα, το ΚΚΕ δε θα προβάλλει το στρατηγικό του στόχο, το σοσιαλισμό; Σε αυτό δεν μπορεί να υπάρχει δεύτερη γνώμη, ναι. Το ζήτημα είναι το πώς προβάλλεται, σαν στόχος ζύμωσης και προοπτικής ή σαν άμεσος στόχος. Αν προβάλλεται, όπως έγινε το προηγούμενο διάστημα, σαν άμεσος στόχος, αντικειμενικά δεν αφήνει χώρο για ΑΑΔΜ …».

Το δίλημμα λοιπόν «εξουσία του ΑΑΔΜ ή άμεσο πέρασμα στο σοσιαλισμό» αρχίζει να ξεπροβάλει έστω και δειλά στην κομματική ζωή, αναδεικνύοντας τα λάθη και τις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν την πρόταση εξουσίας του Μετώπου. Σκοπός αυτού του αφιερώματος είναι να βοηθήσει τους αγωνιστές του κόμματος να  δουν πως μπορούν να ξεπεραστούν αυτές οι αντιφάσεις και τα λάθη, φωτίζοντάς τα με τις στοιχειώδεις Λενινιστικές αντιλήψεις. Ξεκινάμε λοιπόν με το κρίσιμο ζήτημα της ταξικής φύσης της εξουσίας του ΑΑΔΜ.

Η ΛΕΝΙΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Για να κρίνει σωστά την πρόταση εξουσίας του ΑΑΔΜ ένας αγωνιστής του κόμματος πρέπει να λάβει υπόψη του το πώς τέθηκε από τον Λένιν και τους μπολσεβίκους το ζήτημα της εξουσίας. Από τις αποφάσεις του 1ου συνεδρίου της Κομουνιστικής Διεθνούς (γραμμένες από τον ίδιο το Λένιν - εκδόσεις «Σοσιαλισμός» - 1977) διαβάζουμε : «.. (θέση 3) Η ιστορία διδάσκει ότι καμιά καταπιεζόμενη τάξη δεν μπορεί να γίνει κυρίαρχη χωρίς να καταχτήσει την πολιτική εξουσία και να συντρίψει με τη δύναμη τη λυσσασμένη, αντίσταση που πάντα προβάλουν οι καταπιεστές…(θέση 12) ..η διχτατορία του προλεταριάτου είναι ολότελα απαραίτητη για όλη τη μάζα των εργαζόμενων σαν το μοναδικό αμυντικό μέσο ενάντια στη δικτατορία της μπουρζουαζίας … μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία από την ώρα που εντείνεται η πάλη των τάξεων, δεν υπάρχει μέσος όρος ανάμεσα  στη δικτατορία της μπουρζουαζίας και τη δικτατορία του προλεταριάτου. Κάθε όνειρο για μια ενδιάμεση λύση είναι μόνο αντιδραστική κλάψα μικροαστών .. (θέση 19) Μόνο η σοβιετική οργάνωση του κράτους ..μπορεί πραγματικά να συντρίψει με ένα χτύπημα και να καταστρέψει οριστικά τον παλιό, δηλαδή τον αστικό, διοικητικό και δικαστικό μηχανισμό..(Θέση 20) Χωρίς την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού η αληθινή δημοκρατία, δηλαδή η ισότητα και η ελευθέρια, είναι απραγματοποίητη. Ο μόνος τρόπος να φτάσουμε σε αυτό είναι η σοβιετική προλεταριακή δημοκρατία….».

Στο βιβλίο του «Η προλεταριακή επανάσταση και ο αποστάτης Κάουτσκι» ο Λένιν επίσης τόνιζε: «Ανάμεσα στην καπιταλιστική και την κομμουνιστική κοινωνία βρίσκεται η περίοδος της επαναστατικής μεταβολής της πρώτης στη Δεύτερη. Στην περίοδο αυτή αντιστοιχεί μια μεταβατική πολιτική περίοδος, όπου το κράτος δεν μπορεί να πάρει άλλη μορφή από τη μορφή της επαναστατικής δικτατορίας του προλεταριάτου.» Έτσι έθετε, με έναν ξεκάθαρο δηλαδή τρόπο, ο Λένιν το ζήτημα της εξουσίας. Καμία «ενδιάμεση» λύση,  συντριβή του αστικού κρατικού μηχανισμού, προλεταριακή δημοκρατία στη θέση της ψευδεπίγραφης αστικής.