Το 1951 ο Τεντ βρέθηκε αναγκασμένος να πουλάει οδοντόβουρτσες «πόρτα-πόρτα» για να ζήσει. Το Μάη του 1951 με πρωτοβουλία του Τεντ Γκραντ έγινε στο Λονδίνο μια συνδιάσκεψη με τους συντρόφους που είχαν απομείνει από το RCP, που στο μεταξύ είχε διαλύσει εντελώς ο Χήλυ. Το 1953 η ομάδα του Τεντ αναγνωρίστηκε ως το επίσημο τμήμα της Τέταρτης Διεθνούς στη Βρετανία, μετά τη διάσπαση της τάσης των Κάννον-Χήλι από τη Διεθνή, για να διαχωρίσει ξανά τη θέση του οριστικά με τα απομεινάρια της Τέταρτης Διεθνούς λίγο καιρό αργότερα.

Η δεκαετία του 1950 ήταν μια δεκαετία δραματικής υποχώρησης του εργατικού κινήματος και πολιτικής αποστασίας. Λίγοι σύντροφοι παρέμειναν πιστοί στο μαρξισμό σε ολόκληρη τη Βρετανία και με μπροστάρη τον Τεντ εξέδιδαν την εφημερίδα «Σοσιαλιστικός Αγώνας», με ακανόνιστη όμως συχνότητα λόγω περιορισμένων πόρων.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ “MILITANT”

Με την έλευση της δεκαετίας του 1960 το κλίμα αλλάζει. Το 1960 δημιουργούνται οι «Νέοι Σοσιαλιστές» στο Εργατικό Κόμμα. Η μικρή ομάδα του Τεντ, αλλά και άλλες δύο ομάδες με σεχταριστικές θέσεις που επικαλούνταν τις ιδέες του Τρότσκι, η μεγαλύτερη του Τζέρι Χήλυ και η μικρότερη του Τόνι Κλίφ, διεξήγαγαν δουλειά τάσης μέσα στο Εργατικό κόμμα και τη νεολαία του.

Το 1964 η ομάδα του Τεντ Γκραντ εξέδωσε την εφημερίδα «Μilitant» συνεχίζοντας την δουλειά στο Εργατικό κόμμα την ίδια στιγμή που τα άλλα δύο σεχταριστικά γκρουπ εγκατέλειψαν το Εργατικό Κόμμα, ακριβώς την περίοδο που άρχισε να στρέφεται προς τ’ αριστερά.

Εκείνη την περίοδο μπήκαν οι βάσεις για την δημιουργία της μαζικότερης και ισχυρότερης σε απήχηση στο εργατικό κίνημα τροτσκιστικής τάσης από την εποχή της Ρωσικής Αριστερής αντιπολίτευσης.

Από το 1974 το «Μilitant» κέρδισε την υποστήριξη της πλειοψηφίας των μελών της νεολαίας του Εργατικού Κόμματος. Από 100 μέλη το 1966 εκτοξεύθηκε στα 500 το 1975. Το 1972 το «Μilitant» έγινε εβδομαδιαίο. Το 1974 με άξονα το «Μilitant» ιδρύθηκε η CWI, η Επιτροπή για μια Εργατική Διεθνή .

Το 1980 το «Μilitant» αριθμούσε πλέον 1000 μέλη. Η άνοδος του Τροτσκισμού στο Εργατικό Κόμμα ανησύχησε τους αστούς στη Βρετανία. Ξεκίνησαν έτσι μια ανελέητη πίεση προς την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος για να διαγράψει τους μαρξιστές, που εκφράστηκε μέσα από εκτεταμένα καθημερινά δημοσιεύματα στον αστικό Τύπο.

Το 1983 ο Τεντ διαγράφτηκε μαζί με την συντακτική επιτροπή του «Μilitant», καταφέρνοντας όμως να αποσπάσει στο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Μπράιτον 1600 ψήφους ενάντια στις διαγραφές, με 2800 συνέδρους να υπερψηφίζουν την πρόταση της ηγεσίας των Εργατικών. Οι διαγραφές της συντακτικής επιτροπής όμως δεν εμπόδισαν την ανάπτυξη της δουλειάς του «Μilitant», τόσο στο εσωτερικό όσο και εκτός του Εργατικού Κόμματος.

Το 1984 η παράταξη της οποίας ηγούνταν το «Μilitant» στα συνδικάτα, το Αριστερό Μπλόκ, ήταν η ισχυρότερη αριστερή δύναμη στα συνδικάτα. Μόνο κατά τη διάρκεια της απεργίας των ανθρακωρύχων το «Μilitant» στρατολόγησε 500 απεργούς στις γραμμές του!

Το 1988 στο αποκορύφωμα του «Μilitant» ο Τεντ Γκραντ μίλησε μαζί με το εγγονό του Τρότσκι, Εστεμπάν Βολκώφ σε μια συγκέντρωση 8.000 υποστηρικτών. Τότε στις γραμμές του «Μilitant» υπήρχαν 3 βουλευτές, ενώ η Τάση έλεγχε πολιτικά ολόκληρο το Δημοτικό συμβούλιο της πόλης του Λίβερπουλ. Η Μαρξιστική Τάση διέθετε εκείνη την εποχή περισσότερα επαγγελματικά πολιτικά στελέχη ακόμα και από το ίδιο το Εργατικό Κόμμα.

Κάτω από την πολιτική καθοδήγηση του Τεντ Γκραντ λοιπόν χτίσθηκε μια πανίσχυρη τροτσκιστική τάση, αποδεικνύοντας ότι στη βάση των γνήσιων ιδεών και μεθόδων του μαρξισμού, η πρωτοπορία του εργατικού κινήματος μπορεί να βρει αποφασιστικά το δρόμο προς τις ιδέες της σοσιαλιστικής επανάστασης .

Το 1990 το «Μilitant» καθοδήγησε ένα τεράστιο κίνημα, χιλιάδων εργαζομένων ενάντια στον περίφημο «Poll Tax», τον κεφαλικό φόρο που είχε επιβάλει η Θάτσερ. Ήταν το μεγαλύτερο κίνημα κοινωνικής ανυπακοής στην ιστορία της Βρετανίας. Εκατομμύρια άνθρωποι δεν κατέβαλαν τον φόρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι διακόσιες πενήντα χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στο Λονδίνο ενάντια στο νόμο και πενήντα χιλιάδες στη Γλασκώβη.

Δυστυχώς όμως μετά την κατάρρευση του σταλινισμού, η ιδεολογική και πολιτική υποχώρηση που ακολούθησε, σε συνδυασμό με τις σεχταριστικές απόψεις της πλειοψηφίας της ηγεσίας του «Μilitant» και της Διεθνούς υπό τον Πήτερ Τάφ, κατέστρεψαν σταδιακά το κύρος του «Μilitant» και οδήγησαν σε μια οδυνηρή διάσπαση τη Διεθνή, που αναπτύχθηκε με αυτό ως κύριο σημείο αναφοράς. Το 1991 ο Τεντ διαφώνησε με τον σεχταριστικό τρόπο χτισίματος του κόμματος έξω από τις μαζικές εργατικές οργανώσεις που υπεράσπιζαν οι υποστηριχτές του Τάφ και για αυτό το λόγο διαγράφτηκε. Γρήγορα η γραφειοκρατική επίθεση ενάντια στον ιδρυτή της Διεθνούς και τις ιδέες του προκάλεσε όπως ήταν φυσικό κρίση και διάσπαση σε όλη τη Διεθνή.

Ο Τεντ σε ηλικία 79 ετών βρέθηκε, με γραφειοκρατικά μέσα, έξω από το πολιτικό του δημιούργημα, το οποίο το έβλεπε μέρα με τη μέρα να διολισθαίνει πιο βαθιά στο σεχταρισμό. Όμως αυτό δεν τον έκανε καθόλου να χάσει το κουράγιο και τον επαναστατικό του ενθουσιασμό. Μαζί με τον Άλλαν Γούντς, τον Ρόμπ Σιούελ και πάνω από 3 εκατοντάδες άλλα στελέχη του «Μilitant» εξέδωσαν το περιοδικό «Σοσιαλιστική Έκκληση» («Socialist Appeal») και το καλοκαίρι του 1992 πήραν την πρωτοβουλία για την ίδρυση της «Επιτροπής για μια Μαρξιστική Διεθνή», του αρχικού πυρήνα της σημερινής Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης.

ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΤΕΝΤ ΓΚΡΑΝΤ

Το θεωρητικό έργο του Γκραντ είναι πολύ σημαντικό. Ο Τεντ πάντοτε τόνιζε τη σημασία της βαθιάς κατανόησης της μαρξιστικής θεωρίας και ιδιαίτερα του έργου και των μεθόδων των κλασσικών του μαρξισμού. Ο ίδιος ήταν βαθύς γνώστης της μαρξιστικής θεωρίας, γεγονός που τον έκανε ικανό να την υπερασπίσει αποφασιστικά σε περιόδους μεγάλης ιδεολογικής υποχώρησης όπως οι δεκαετίες του 1950 ή του 1990, αλλά και να την αναπτύξει, σε μια περίοδο οπού άλλοι «μαρξιστές» εγκατέλειπαν τα βασικά της θεμέλια.

Τα γραπτά του, των πρώτων δεκαετιών της μεταπολεμικής περιόδου, είναι ανεκτίμητης αξίας. Σε αυτά, με όπλο την μαρξιστική μέθοδο, αναλύονται τα νέα φαινόμενα που προέκυψαν μετά από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και τα οποία στάθηκε ανίκανη να καταλάβει και να εξηγήσει η ηγεσία της Τέταρτης Διεθνούς μετά τη δολοφονία του Τρότσκι. Η ταξική προσέγγιση της αποικιακής επανάστασης, η επιστημονική - μαρξιστική εξήγηση του χαρακτήρα των νέων καθεστώτων προλεταριακού βοναπαρτισμού, η διαλεκτική ανάλυση των μεταπολεμικών συνθηκών στην παγκόσμια οικονομία και του ταξικού συσχετισμού των δυνάμεων παγκόσμια, η πιστή υπεράσπιση του επαναστατικού ιστορικού ρόλου του προλεταριάτου και η επιστημονική προσέγγιση του κρίσιμου ρόλου των μαζικών, παραδοσιακών, εργατικών οργανώσεων στην υπόθεση του χτισίματος μαζικών επαναστατικών κομμάτων, ήταν συνοπτικά οι βασικότερες από τις ζωτικές υπηρεσίες που πρόσφερε ο Τεντ Γκραντ, αυτή την περίοδο, στην μαρξιστική θεωρία και την επαναστατική πολιτική. Αυτή η συνεισφορά αποτυπώνεται στην συλλογή γραπτών και κειμένων του που εκδόθηκε το 1989 με τίτλο «Το νήμα που δεν κόπηκε» («Τhe Unbroken Thread”).

Το 1969 μαζί με τον αχώριστο σύντροφο και μαθητή του τον Άλλαν Γουντς συνέγραψαν το βιβλίο «Λένιν και Τρότσκι : Τι πραγματικά υποστήριζαν» απαντώντας με έναν τεκμηριωμένο και ακριβή τρόπο στο κύμα συκοφαντιών και διαστρεβλώσεων για τη ζωή και το έργο του Τρότσκι, που εξαπέλυσαν μέσα από ένα θεωρητικό τους περιοδικό, οι σταλινικοί ηγέτες του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Βρετανία.

Το 1995, πάλι με τον Άλλαν Γούντς, ο Τεντ εξέδωσε το κοινό τους έργο, με τίτλο «Reason in revolt» (στην ελληνική έκδοση «Η Διαλεκτική σε αντεπίθεση»), με αντικείμενο την εξέταση των σύγχρονων επιστημονικών πεδίων από τη σκοπιά του διαλεκτικού υλισμού. Το βιβλίο αυτό γνώρισε από τότε δεκάδες εκδόσεις, σε ολόκληρο τον κόσμο και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, δίνοντας σε χιλιάδες αγωνιστές ένα ανεκτίμητο εργαλείο υλιστικής κατανόησης των φαινομένων του σύμπαντος, ενάντια στον νέο-σκοταδισμό και τις μεταφυσικές αντιλήψεις, που στις συνθήκες ιδεολογικής υποχώρησης της δεκαετίας του 1990 γνώρισαν πρωτόγνωρη έξαρση.

Το 1997 εξέδωσε το βιβλίο «Ρωσία : από την επανάσταση στην αντεπανάσταση» στο οποίο εξήγησε με καθαρότητα και ιστορικές αναφορές την πορεία εκφυλισμού της Σοβιετικής Ένωσης, από την εποχή της παντοκρατορίας του Στάλιν μέχρι την «περεστρόικα» του Γκορμπατσόφ και την τελική κατάρρευση του 1991.

Τέλος, αποτυπώνοντας τις μνήμες και τις εμπειρίες του από σχεδόν 7 δεκαετίες επαναστατικής δράσης στη Βρετανία το 2002 έγραψε και εξέδωσε την «Ιστορία του Βρετανικού Τροτσκισμού», που αποτελεί σημαντική συνεισφορά στην ιστορική αλήθεια και την γνώση των αιτιών και των γεγονότων που καθόρισαν την μοίρα του επαναστατικού κινήματος στη Βρετανία και όχι μόνο.

Ο Τεντ Γκραντ αφιέρωσε τη ζωή του στο επαναστατικό κίνημα και αποτελούσε το ζωντανό νήμα με τις γνήσιες παραδόσεις του μαρξισμού. Η ουσιαστική απότιση τιμής στον Τεντ, δεν είναι τα λόγια, ή τα αισθήματα θλίψης. Ο ίδιος δεν θα ήθελε ποτέ η θύμησή του να προκαλεί τέτοια συναισθήματα. Απεχθάνονταν πάντα και ξόρκιζε το σκεπτικισμό και την απαισιοδοξία. Αν μπορούσε τώρα να μας μιλήσει, αυτό που θα μας σύστηνε είναι μόνο επαναστατικό ενθουσιασμό και αφοσίωση στο σκοπό της νίκης του σοσιαλισμού. Με άλλα λόγια θα μας σύστηνε να εντείνουμε την προσπάθεια ώστε να μιμηθούμε το παράδειγμα της ζωής του και να χτίσουμε τη Διεθνή Μαρξιστική Τάση, σαν την αποφασιστική εκείνη δύναμη που θα φέρει την εργατική τάξη στην εξουσία, στη μια χώρα μετά την άλλη.